COINOTAG Logo
Kripto Sözlüğü — 333 Terim

Kripto Para Sözlüğü: Tüm Kripto Terimleri Açıklamalı

Bitcoin, Ethereum, DeFi, NFT ve diğer kripto para terimlerinin Türkçe tanımları. COINOTAG kapsamlı kripto sözlüğü.

Protokoller13

0x Protokolü Nedir? ERC-20 Token Takası için Merkezi Olmayan Borsa Altyapısı

0x, Ethereum ve EVM uyumlu blok zincirlerde ERC-20 ile diğer tokenların merkezi olmayan, saklama gerektirmeyen takasını mümkün kılan açık kaynaklı bir protokoldür. Zincir dışı emir iletimi ile zincir üstü uzlaşmayı birleştiren bu model sayesinde kullanıcılar, bir takas gerçekleşene kadar varlıklarını kendi cüzdanlarında tutar ve yalnızca işlem sırasında gas ücreti öder. Aktarıcı adı verilen katılımcılar paylaşımlı emir defterlerini işletir; protokol ise emir defterleri ve otomatik piyasa yapıcı havuzları üzerinden likiditeyi toplayarak işlemleri en iyi fiyata yönlendirir. Yerel token ZRX esas olarak yönetişim ve likidite sağlayıcı ağının koordinasyonu için kullanılır.

Arc Blockchain Nedir? Circle'ın Stablecoin Odaklı Layer-1 Ağı

Arc, Circle tarafından geliştirilen ve doğrudan stablecoin finansı için tasarlanmış açık kaynaklı, EVM uyumlu bir Layer-1 blok zinciridir. Genel amaçlı zincirlerden farklı olarak ağ ücretlerini oynak bir token yerine USDC ile öder; işlemleri bir saniyenin altında deterministik kesinliğe ulaştırır; yerleşik döviz dönüşümü (StableFX) ve zincirler arası (CCTP, Gateway) araçlarla gelir. Yerel varlıklar arasında gaz ve uzlaşma için USDC, euro akışları için EURC ve tokenize edilmiş Hazine getirisi için USYC yer alır. Arc; ödemeler, sınır ötesi uzlaşma, zincir üstü FX ve tokenize edilmiş sermaye piyasaları kullanım senaryolarını finansal kurumlar, fintech şirketleri ve geliştiriciler için hedefleyerek Circle'ı yalnızca stablecoin ihraçcısı değil stablecoin uzlaşma altyapısının kurucusu olarak konumlandırıyor.

Aztec Network Nedir? Ethereum Üzerinde Sıfır Bilgi Gizlilik Katmanı

Aztec Network, özel işlemler ve özel akıllı sözleşmeler için tasarlanmış, Ethereum üzerinde çalışan bir Layer 2 zkRollup protokolüdür. Mixer gibi yalnızca transferleri gizlemek yerine, geliştiricilerin bir uygulamanın hangi bölümlerinin gizli hangilerinin açık kalacağını seçmesine olanak tanır; bu seçimler sıfır bilgi kanıtları ve şifreli durum yapısıyla uygulanır. Özel mantık, kullanıcının cihazındaki Özel Yürütme Ortamı'nda (PXE) çalışır; açık mantık Aztec Sanal Makinesi'nde işlenir; nihai geçerlilik Ethereum'da sabitlenir. Not ve yoklayıcı tabanlı bu çift durum modeli, programlanabilir gizliliği ve seçici ifşayı Ethereum'un uzlaşma, likidite ve tamamlanabilirlik avantajlarını feda etmeden mümkün kılar.

dappOS Nedir? Niyet Odaklı Web3 Protokolü Rehberi

dappOS, Web3 kullanıcısının yalnızca "ne istediğini" beyan etmesini yeterli kılan niyet odaklı bir işletim protokolüdür. Merkezi olmayan Süper Nod ve Servis Nod ağı, köprüleme, gas ödemeleri, cüzdan geçişleri ve akıllı sözleşme onaylarını tek bir imzanın ardında otomatik yönetir. Hesap soyutlama, zincir soyutlama ve birleşik çok zincirli hesap mimarisini tek çatı altında birleştirerek karmaşık DeFi işlemlerini merkezi borsa sadeliğiyle sunar. Servis Nodları teminat koyup rekabetçi teklifler verir; başarısız emirlerde aşırı teminatlama sistemi kullanıcıyı eksiksiz tazmin eder. Sonuç: öz-velayetten taviz vermeden tam CeFi kullanıcı deneyimi.

Fogo Nedir? İşlem Odaklı SVM Zinciri Rehberi

Fogo, DeFi işlemlerine yönelik tasarlanmış, Solana Sanal Makinesi (SVM) tabanlı bir Layer-1 blokzinciridir. Geliştiriciler mevcut Solana programlarını ve araçlarını yeniden yazmadan Fogo üzerinde kullanabilir; ağ katmanı ise Firedancer kökenli bir doğrulayıcı istemcisi ve bölge tabanlı uzlaşı mekanizmasıyla gecikmeyi minimize edecek şekilde optimize edilmiştir. Öne çıkan özelliği olan Fogo Oturumları, kullanıcıların her işlem için imza atmadan ve gaz ücreti ödemeden uygulamalarla etkileşim kurmasına olanak tanır. Yerel token FOGO; gaz ödemeleri, staking getirisi ve ekosistem hibeleri için kullanılır. Fogo özellikle aktif yatırımcıları ve Solana deneyimli geliştiricileri hedefler; ancak yeni ağ, köprü ve akıllı sözleşme riskleri göz önünde bulundurulmalıdır.

Tümünü gör (13 Protokoller)

Coinler104

Aave (AAVE) Nedir? Tanımı ve Açıklaması

Aave (AAVE), kullanıcıların kripto varlıklarını teminat göstererek borç almasına veya varlıklarını havuza yatırarak faiz kazanmasına olanak tanıyan merkeziyetsiz bir borç verme protokolüdür. 2020'de Ethereum üzerinde hayata geçen Aave, flash loan kavramını icat etmiş ve çoklu zincir desteğiyle DeFi'nin temel altyapı katmanlarından biri hâline gelmiştir.

Aerodrome Finance (AERO) Nedir? Tanımı ve Açıklaması

Aerodrome Finance (AERO), Coinbase'in geliştirdiği Base ağı üzerindeki lider likidite merkezi ve merkeziyetsiz borsadır (DEX). Velodrome'dan türetilen ve Solidly modelini geliştiren Aerodrome, oy emaneti (vote-escrow) ve rüşvet (bribe) mekanizmalarını içeren ve protokollerin likiditeyi yönlendirmek için rekabet ettiği benzersiz bir teşvik sistemi sunar.

AGT (Alaya Governance Token) Nedir? Tanımı ve Açıklaması

AGT (Alaya Governance Token), BNB Chain üzerinde çalışan merkeziyetsiz bir yapay zeka veri katkısı platformu olan Alaya AI'nin yönetişim ve ödül tokenıdır. Oyunlaştırma (gamification) mekanizmaları ve NFT tabanlı kimlik sistemiyle kullanıcıların AI modelleri için veri üretmesini ve doğrulamasını teşvik eder.

Algorand (ALGO) Nedir? Tanımı ve Açıklaması

Algorand (ALGO), Turing Ödülü sahibi MIT profesörü Silvio Micali tarafından 2017'de tasarlanan, Saf Kanıt-i-Hisse (Pure Proof-of-Stake, PPoS) konsensüsüyle çalışan yüksek performanslı bir Layer-1 blokzinciridir. Enerji tüketimi neredeyse sıfır olan Algorand, saniyede 10.000'e kadar işlem kapasitesi ve 3-5 saniyelik kesinlik süresiyle öne çıkar.

AltLayer (ALT) Nedir? Tanımı ve Açıklaması

AltLayer (ALT), EigenLayer yeniden stake (restaking) güvenliğiyle desteklenen rollup'ları hizmet olarak sunan (Rollup-as-a-Service) bir Ethereum L2 altyapı protokolüdür. OP Stack, Arbitrum Orbit ve ZK Stack gibi farklı rollup çerçevelerini destekleyen AltLayer, projelerin kendi uygulama zincirlerini kolayca kurmasını sağlar.

Tümünü gör (104 Coinler)

tradfi90

Adobe (ADBE) Nedir? Tanımı ve Açıklaması

Adobe Inc. (ADBE), 1982 yılında kurulan ve Photoshop, Illustrator, Premiere Pro ve PDF formatıyla yaratıcı içerik dünyasının standartlarını belirleyen Amerikan yazılım şirketidir. Bulut abonelik modeline geçişiyle sürdürülebilir gelir yaratan şirket, COINOTAG'ta tokenize kalıcı vadeli sözleşme olarak işlem görmektedir.

Alibaba (BABA) Nedir? Tanımı ve Açıklaması

Alibaba Group (BABA), 1999 yılında Jack Ma öncülüğünde Hangzhou'da kurulan ve Çin'in e-ticaret, bulut bilişim (Alibaba Cloud), dijital ödeme (Alipay) ve lojistik ekosistemini büyük ölçüde şekillendiren çok uluslu bir teknoloji holdingdir. Çin'in en büyük perakende ve toptan e-ticaret platformlarına ev sahipliği yapan Alibaba, 2020 sonrası düzenleyici baskılar ve yönetim değişikliğiyle önemli bir dönüşüm sürecinden geçmektedir.

Alphabet (GOOGL) Nedir? Tanımı ve Açıklaması

Alphabet Inc. (GOOGL), Google'ın ana şirketidir. Arama motoru, YouTube, Android, Google Cloud ve yapay zeka araştırmaları (DeepMind) aracılığıyla küresel dijital reklam gelirinin büyük bölümünü kontrol eden teknoloji devinin tokenize hissesi COINOTAG'ta süresiz vadeli sözleşme olarak işlem görür.

Amazon (AMZN) Nedir? Tanımı ve Açıklaması

Amazon (AMZN), 1994'te Jeff Bezos tarafından kurulan ve e-ticaret, bulut bilişim (AWS), dijital reklamcılık ve yapay zeka alanlarında faaliyet gösteren dünyanın en büyük şirketlerinden biridir. Amazon Web Services (AWS), şirketin kârlılığının bel kemiğini oluşturmakta; Prime üyelik ekosistemi ise milyonlarca tüketiciyi platforma bağlamaktadır.

Advanced Micro Devices (AMD) Nedir? Tanımı ve Açıklaması

Advanced Micro Devices (AMD), 1969 yılında kurulan ve dünya genelinde CPU (işlemci) ile GPU (grafik işlemci) pazarında Intel ve NVIDIA ile rekabet eden Amerikalı bir yarı iletken şirketidir. Ryzen işlemcileri, Radeon ekran kartları ve yapay zeka odaklı Instinct GPU'larıyla hem tüketici hem kurumsal segmentte güçlü bir konuma sahiptir.

Tümünü gör (90 tradfi)

Kavramlar109

Yapay Zeka Kripto Cüzdanı (AI Crypto Wallet)

Yapay zeka kripto cüzdanı, özel anahtarları standart bir dijital cüzdan gibi saklarken makine öğrenmesi katmanı aracılığıyla işlemleri otomatikleştiren, dolandırıcılığı gerçek zamanlı tespit eden, gas ücretlerini optimize eden ve portföy içgörüleri sunan yeni nesil bir araçtır. Çoğu yapay zeka cüzdanı self-custody modelinde çalışır; anahtarlar kullanıcıda kalırken yapay zeka kolaylık ve güvenlik katmanında görev yapar. DeFi protokolleri ile derin entegrasyon, doğal dil komut desteği ve davranışsal kimlik doğrulama bu cüzdanların öne çıkan özellikleri arasındadır. Veri mahremiyeti ve otomasyona aşırı güven ise en kritik risk faktörleridir.

AI Trading Bot (Yapay Zeka Ticaret Botu)

AI trading bot; yapay zeka ve makine öğrenmesi algoritmalarını kullanarak piyasa verilerini analiz eden, fiyat hareketlerini tahmin eden ve borsalarda otomatik alım satım emirleri ileten yazılımlardır. Sabit kurallarla çalışan geleneksel botların aksine, AI botlar geçmiş işlem sonuçlarından öğrenir ve stratejiyi piyasa koşullarına göre dinamik olarak günceller. Kripto piyasalarının 7/24 açık olması ve fiyatların kısa sürede büyük dalgalanmalar yaşaması, bu botları özellikle cazip kılar. Temel bileşenler; veri girişi, karar motoru ve emir iletim katmanından oluşur. Duygusuz ve milisaniye hızında işlem yapabilmeleri güçlü yönleri olmakla birlikte, strateji kalitesi, veri güvenliği ve insan denetimi olmadan etkin biçimde çalışamazlar.

Algoritmik Stablecoin Nedir? Çalışma Prensibi ve Riskler

Algoritmik stablecoin, banka hesabında nakit veya menkul kıymet tutmak yerine akıllı kontrat kurallarıyla fiyat çıpasını (genellikle 1 dolar) koruyan kripto token'dır. Protokol, piyasa fiyatı hedefin üzerine çıktığında arz miktarını otomatik artırır; hedefin altına düştüğünde ise kısar. Arbitrajcılar bu mekanik sayesinde fiyatı yeniden dengeye çeker. USDT veya USDC gibi fiat destekli stablecoin'lerin aksine, saf algoritmik tasarımlar zincir dışı teminat tutmaz; bu durum yüksek sermaye verimliliği ve sansür direnci sağlar. Ancak güven kırıldığında aynı mekanik ters çalışabilir: artan ikincil token arzı seyreltme yaratır, arbitraj teşviki ortadan kalkar ve fiyat sıfıra yaklaşan 'ölüm sarmalı'na girer.

Altcoin Nedir? Kapsamlı Kripto Rehberi

Altcoin, Bitcoin dışındaki tüm kripto para birimlerini tanımlamak için kullanılan genel bir terimdir.

AltVM (Alternatif Sanal Makine) Nedir? Kapsamlı Rehber

AltVM (Alternatif Sanal Makine), Ethereum Virtual Machine (EVM) dışındaki her blokzincir yürütme ortamını ifade eder. EVM genel amaçlı ve sıralı işlem yapısıyla akıllı sözleşmeler için standart hâline gelirken AltVM'ler EVM'in iyi çözemediği tek bir soruna odaklanır: paralel işlem yürütme, düşük gecikme, sıfır bilgi ispatı üretimi, kaynak odaklı varlık güvenliği veya Rust gibi esnek dil desteği. Öne çıkan örnekler arasında Solana'nın SVM'si, Move VM (Aptos, Sui), Cairo VM (Starknet), CosmWasm ve zkVM'ler sayılabilir. EVM'in rakibi değil, modüler çok zincirli ekosistemin tamamlayıcı parçalarıdır.

Tümünü gör (109 Kavramlar)

Olaylar9

Airdrop Nedir? Kapsamlı Kripto Rehberi

Airdrop, bir kripto projesinin kullanıcılara veya belirli kriterleri sağlayan adreslere ücretsiz token dağıtması işlemidir.

Ayı Piyasası (Bear Market) Nedir? Kapsamlı Rehber

Ayı piyasası, varlık fiyatlarının uzun süreli ve sürdürülebilir şekilde düştüğü, yatırımcı güveninin zayıfladığı piyasa dönemidir.

Boğa Piyasası (Bull Market) Nedir? Kapsamlı Rehber

Boğa piyasası, varlık fiyatlarının uzun süreli ve sürdürülebilir şekilde yükseldiği, yatırımcı güveninin yüksek olduğu piyasa dönemidir.

Fork (Çatallanma) Nedir? Kapsamlı Rehber

Fork, bir blockchain protokolünün veya tarihinin iki ayrı yola ayrılması durumudur; yumuşak (soft) ve sert (hard) olmak üzere iki tipi vardır.

Bitcoin Halving (Yarılanma) Nedir? Kapsamlı Rehber

Bitcoin Halving, yaklaşık her 4 yılda bir gerçekleşen ve madenci ödüllerini yarıya indiren programlanmış bir olaydır.

Tümünü gör (9 Olaylar)

Metrikler8

Tüm Zamanların Yüksek (ATH) Nedir? Kapsamlı Rehber

ATH (All-Time High), bir kripto varlığın geçmiş tüm tarihinde ulaştığı en yüksek fiyat seviyesidir.

Dolaşımdaki Arz (Circulating Supply) Nedir? Kapsamlı Rehber

Dolaşımdaki arz, bir kripto varlığın şu anda piyasada serbestçe alınıp satılabilen ve halka açık olan toplam token miktarıdır.

Kripto Korku ve Açgözlülük Endeksi Nedir?

Kripto Korku ve Açgözlülük Endeksi, yatırımcı duyarlılığını 0 ile 100 arasında puanlayan günlük bir piyasa göstergesidir. 0 aşırı korkuyu, 100 ise aşırı açgözlülüğü ifade eder. Volatilite, piyasa momentumu ve hacim, sosyal medya etkileşimi, Bitcoin dominansı, anketler ve Google Trendler verilerini ağırlıklı olarak birleştirir. Kontrcı bir mantıkla çalışır: aşırı korku, fiyatların indirimli olduğunu ve potansiyel alım fırsatları bulunduğunu işaret edebilir; aşırı açgözlülük ise aşırı ısınmış bir piyasada düzeltme riskinin arttığının sinyalini verir. Tek başına bir al/sat sinyali değildir; diğer teknik ve zincir-içi göstergelerle birlikte kullanılan bir duyarlılık filtresidir.

Gas Ücreti (Gas Fee) Nedir? Kapsamlı Rehber

Gas ücreti, blockchain üzerinde işlem yapmak veya akıllı kontrat çağırmak için ödenen, hesaplama ve depolama maliyetini karşılayan ücrettir.

MACD Nedir? Kapsamlı Teknik Analiz Rehberi

MACD, iki üstel hareketli ortalama arasındaki farkı kullanarak trend ve momentum sinyalleri üreten popüler teknik analiz göstergesidir.

Tümünü gör (8 Metrikler)

A-Z Sözlük Dizini

A

İlgili Kaynaklar

→ Tüm Kripto Rehberleri→ En İyi Kripto Borsaları→ Kripto Paralar Listesi