Put/Call Oranı Nedir? Opsiyon Piyasasında Pozisyon Dengesi

Put/call oranı, aynı dönemde put opsiyonların call opsiyonlara oranıdır; işlem hacmi ya da açık pozisyon üzerinden hesaplanır. 1'in altı call'ların, 1'in üstü put'ların daha kalabalık olduğunu gösterir. Oran piyasadaki pozisyonlanmayı özetler, fiyat yönünü tahmin etmez; put'lar çoğu zaman alım yönlü portföyleri korumak için de alındığından yüksek bir oran tek başına düşüş beklentisi anlamına gelmez.

Yazar: COINOTAG Research DeskSon güncelleme 6 Ekim 2026Kaynaklar

Nasıl hesaplanır?

Put opsiyonların toplamı, call opsiyonların toplamına bölünür. Hacim bazlı oran o günün akışını, açık pozisyon bazlı oran ise birikmiş pozisyonları gösterir. İki yaklaşım farklı sonuç verebilir.

Sayısal örnek

Bir vadede açık pozisyonda 30.000 sözleşme put ve 60.000 sözleşme call olsun. Oran 30.000 / 60.000 = 0,5'tir; her put'a karşılık iki call vardır. Put açık pozisyonu 75.000'e çıkarsa oran 75.000 / 60.000 = 1,25 olur.

Nasıl okunur?

Çok düşük ya da çok yüksek değerler bazen kalabalık bir pozisyonlanmaya işaret eder; ancak korunma amaçlı put alımları da oranı yükseltir. Bu yüzden oran tek başına bir sinyal sayılmaz. Max pain ve açık pozisyon ile birlikte, yalnızca piyasa bağlamını anlamak için kullanılır. Bu içerik eğitim amaçlıdır, yatırım tavsiyesi değildir.

Sıkça Sorulan Sorular

3 soru

Put/call oranı 1'in üstündeyse ne demektir?

Seçilen ölçüye göre put opsiyonların call opsiyonlardan daha fazla olduğunu gösterir. Bu, korunma amaçlı alımları da içerebileceğinden tek başına düşüş beklentisi sayılmaz.

Hacim mi açık pozisyon mu kullanılır?

İkisi de kullanılır. Hacim bazlı oran günlük akışı, açık pozisyon bazlı oran birikmiş pozisyonları yansıtır.

Put/call oranı fiyatı tahmin eder mi?

Hayır. Pozisyonlanmayı özetler; yön konusunda garanti vermez.

İlgili Terimler

Kripto Opsiyon nedir?
Kripto opsiyonlar, alıcısına belirli bir kripto parayı önceden belirlenen bir fiyattan (kullanım fiyatı) belirli bir tarihe kadar alma ya da satma hakkı tanıyan, ancak bu hakkı kullanmayı zorunlu kılmayan türev sözleşmelerdir. Alıcı, bu hak karşılığında prim adı verilen peşin bir ücret öder; kaybedebileceği maksimum tutar bu primle sınırlıdır. Fiyat kullanım fiyatının üzerine çıkarsa call opsiyonu, altına inerse put opsiyonu kâr sağlar. Opsiyonlar, yatırımcıların tüm sermayelerini riske atmadan Bitcoin ve Ethereum gibi yüksek oynaklıklı varlıklar üzerinde yön ya da volatilite görüşü oluşturmasına imkân tanıyan güçlü araçlardır.
Açık Pozisyon nedir?
Opsiyonlarda açık pozisyon (open interest), henüz kapatılmamış, vadesi dolmamış ve kullanılmamış toplam opsiyon sözleşmesi sayısıdır. Yeni bir alıcı ile satıcı sözleşme açtığında artar, mevcut pozisyonlar kapatıldığında azalır. İşlem hacminden farklıdır: hacim o gün el değiştiren sözleşmeleri, açık pozisyon ise hâlâ yaşayan sözleşmeleri sayar.
Max Pain nedir?
Max pain (maksimum acı), bir vade gününde opsiyon alıcılarına ödenecek toplam tutarın en düşük olduğu kullanım fiyatıdır; yani en çok opsiyonun değersiz bittiği seviye. Her vade için, her kullanım fiyatındaki açık pozisyondan ayrı ayrı hesaplanır. Bazı yatırımcılar vadeye yakın fiyatın bu seviyeye yaklaşabildiği gerekçesiyle referans olarak izler; ancak bu bir kural değil, bir gözlemdir.
Zımni Oynaklık nedir?
Zımni oynaklık (implied volatility, IV), opsiyon fiyatlarından geriye doğru hesaplanan, piyasanın dayanak varlık için beklediği yıllık fiyat dalgalanmasıdır. Geçmiş oynaklığın aksine ileriye dönüktür. Opsiyon primi yükseldikçe IV artar. IV yönü değil, hareketin büyüklüğü beklentisini ölçer ve yıllık yüzde olarak ifade edilir.
F/K Oranı nedir?
F/K oranı (fiyat/kazanç oranı, İngilizcede P/E), bir hissenin fiyatının hisse başına net kâra bölünmesiyle bulunan değerleme ölçüsüdür. Yatırımcıların şirketin bir liralık ya da bir dolarlık yıllık kârı için kaç birim ödediğini gösterir.