Açık Pozisyon (Opsiyon) Nedir? Open Interest Rehberi

Açık pozisyon nedir?

Opsiyonlarda açık pozisyon (open interest), henüz kapatılmamış, vadesi dolmamış ve kullanılmamış toplam opsiyon sözleşmesi sayısıdır. Her sözleşmenin bir alıcısı ve bir satıcısı vardır; açık pozisyon bu eşleşmelerden kaç tanesinin hâlâ yaşadığını sayar. Değer genellikle kullanım fiyatı ve vade bazında, ayrıca call ve put için ayrı ayrı izlenir.

Açık pozisyon işlem hacmi ile aynı şey değildir. Hacim bir dönemde el değiştiren sözleşmeleri, açık pozisyon ise o anda hâlâ açık olan sözleşmeleri gösterir.

Nasıl değişir?

• Yeni bir alıcı ile yeni bir satıcı sözleşme açarsa açık pozisyon artar.
• Mevcut bir alıcı ile mevcut bir satıcı pozisyonlarını kapatırsa azalır.
• Bir taraf pozisyonunu yeni bir yatırımcıya devrederse değişmez; sözleşme yalnızca el değiştirir.
• Vade geldiğinde o vadenin sözleşmeleri uzlaşılır ve açık pozisyonu sıfırlanır.

Örnek

Birinci gün bir alıcı ile bir satıcı 100 yeni sözleşme açar: açık pozisyon 100, hacim 100 olur. İkinci gün 50 yeni sözleşme açılır ve 20 sözleşme kapatılır: açık pozisyon 100 + 50 − 20 = 130, o günün hacmi 50 + 20 = 70 sözleşmedir. Üçüncü gün bir alıcı elindeki 30 sözleşmeyi başka bir yatırımcıya satar: hacim 30 olur, açık pozisyon 130'da kalır.

Nasıl okunur ve kullanılır?

• Kullanım fiyatı yoğunlaşması: Belirli kullanım fiyatlarında toplanan açık pozisyon, piyasanın ilgi ve korunma ihtiyacının hangi seviyelerde yoğunlaştığını gösterir. Call'ların yoğunlaştığı üst seviyeler ve put'ların yoğunlaştığı alt seviyeler çoğu zaman "duvar" olarak anılır.
• Vade dağılımı: Hangi vadede ne kadar sözleşmenin sona ereceğini gösterir; büyük vadeler bu yüzden daha çok konuşulur.
• Hesapların girdisi: Max pain ve açık pozisyon bazlı put/call oranı doğrudan bu veriden hesaplanır.
• Fiyatla birlikte okuma: Açık pozisyonun fiyat hareketiyle birlikte artması yeni paranın girdiğini, azalması pozisyonların kapandığını düşündürür; ancak bu, kimin haklı çıkacağını söylemez.

Sık yapılan hatalar

• Hacimle karıştırmak: Yüksek hacim, açık pozisyon artışı anlamına gelmez; aynı gün açılıp kapanan işlemler açık pozisyonu değiştirmez.
• Artışı yön sinyali saymak: Her sözleşmenin bir karşı tarafı olduğu için açık pozisyon artışı alıcıların ya da satıcıların baskın olduğunu tek başına göstermez.
• Vade sonrası düşüşü çıkış sanmak: Vadeden sonra açık pozisyonun düşmesi çoğunlukla sözleşmelerin sona ermesinden kaynaklanır.
• Tek vadeye bakıp genelleme yapmak: Yakın bir haftalık vadedeki yoğunlaşma, aylık ya da üç aylık vadelerdeki tabloyu temsil etmeyebilir.
• Opsiyon ve vadeli işlem verisini karıştırmak: Perpetual ve vadeli sözleşmelerin açık pozisyonu ayrı bir göstergedir.

Kullanım fiyatı ve vade bazında açık pozisyonu Bitcoin opsiyon verileri sayfasında izleyebilir, temel kavramlar için kripto opsiyon maddesine bakabilirsiniz. Bu içerik eğitim amaçlıdır, yatırım tavsiyesi değildir.