SözlükKavram
Pre-IPO Perpetual Nedir?
Pre-IPO perpetual, henüz borsada işlem görmeyen özel bir şirketin halka arz öncesi ima edilen değerlemesi üzerine pozisyon almayı sağlayan vadesiz bir türev sözleşmesidir. Sahibine hiçbir hisse, halka arz tahsisi veya şirket hakkı vermez; fiyatı yalnızca sözleşmenin kendi piyasasında oluşur.
Son güncelleme Kaynaklar
Pre-IPO perpetual nasıl çalışır?
Normal bir perpetual sözleşme, fiyatını dışarıdaki bir spot piyasadan (oracle veya endeks) alır ve fonlama oranıyla o fiyata bağlanır. Halka açık olmayan bir şirketin ise borsada bir hisse fiyatı yoktur. Bu yüzden pre-IPO perpetual'lar farklı bir modelle fiyatlanır:
- İç fiyat keşfi: Sözleşmenin fiyatı, tamamen o sözleşmedeki alıcı ve satıcıların işlemlerinden oluşur. Fiyat, piyasa katılımcılarının şirketin değeri hakkındaki beklentisini yansıtır.
- Kendi fiyatına bağlı fonlama: Dış referans olmadığı için fonlama, sözleşmenin kendi mark fiyatının bir ortalamasına göre hesaplanır. Hangi ortalamanın kullanılacağı platformun kurallarında tanımlanır.
- İma edilen değerleme: Sözleşme fiyatı genellikle şirketin toplam değerlemesinin belirli bir oranına bağlanacak şekilde tanımlanır; böylece fiyat, şirkete biçilen değerin bir göstergesi olarak okunur. Bu ölçek sözleşme koşullarında belirtilir.
- Halka arzda dönüşüm: Bazı platformlarda dayanak varlık bir spot piyasa kazandığında sözleşme standart bir perpetual'a dönüşür ve dış fiyata bağlanır. Pre-IPO sözleşmeleri için bu dönüşümün nasıl yapılacağı her platformun kendi kurallarına bağlıdır.
Pre-IPO perpetual ne için kullanılır?
Özel şirketlerin hisselerine bireysel yatırımcıların erişimi genellikle çok sınırlıdır. Pre-IPO perpetual'lar, bu şirketlerin değerlemesi üzerine görüş bildirmenin, yani fiyatın yükseleceği ya da düşeceği yönünde pozisyon almanın bir yoludur. Ancak bu pozisyon hiçbir zaman şirketin payına dönüşmez.
Fiyatı, piyasa katılımcılarının şirkete biçtiği değerin anlık bir göstergesi olarak da izlenir. Bu tür sözleşmelerle anılan şirketler hakkında bilgi için OpenAI ve Anthropic terimlerine bakın.
Pre-IPO perpetual ile hisse perpetual'ı arasındaki fark
| Hisse perpetual'ı | Pre-IPO perpetual | |
|---|---|---|
| Dayanak | Borsada işlem gören hisse | Halka açılmamış şirketin ima edilen değerlemesi |
| Fiyat referansı | Dış oracle (hisse fiyatı) | Yok; sözleşmenin kendi piyasası |
| Fonlama neye göre? | Oracle fiyatına göre | Kendi mark fiyatının ortalamasına göre |
| Sahiplik | Yok | Yok |
| Manipülasyona açıklık | Daha düşük | Daha yüksek |
Pre-IPO perpetual'ın riskleri
- Dış referans yok: Fiyat yalnızca sözleşmedeki işlemlerden oluştuğu için gerçek bir değerlemeden çok uzaklaşabilir.
- Sığ likidite ve manipülasyon: Az sayıda büyük katılımcı fiyatı kolayca hareket ettirebilir.
- Aşırı oynaklık ve likidasyon: Kaldıraçlı pozisyonlar, sert fiyat hareketlerinde hızla kapanabilir.
- Halka arz belirsizliği: Şirket halka hiç açılmayabilir veya halka arz fiyatı sözleşme fiyatından çok farklı olabilir; dönüşüm anında ani fiyat farkları oluşabilir.
- Hak yokluğu: Sözleşme hisse, halka arz tahsisi, oy veya temettü hakkı vermez.
- Düzenleme: Bu ürünlerin hukuki statüsü birçok ülkede belirsizdir ve erişim kısıtlanabilir.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; yatırım tavsiyesi değildir.
Sıkça Sorulan Sorular
Pre-IPO perpetual almak şirketin hissesini almak mı demek?
Hayır. Pre-IPO perpetual bir türev sözleşmedir; hisse, halka arz tahsisi, oy veya temettü hakkı vermez. Kâr ve zarar teminat varlığıyla ödenir.
Pre-IPO perpetual'ın fiyatı nereden gelir?
Halka açılmamış şirketin borsa fiyatı olmadığı için fiyat, yalnızca sözleşmenin kendi piyasasındaki alım satım işlemlerinden oluşur ve katılımcıların değerleme beklentisini yansıtır.
Şirket halka açılınca sözleşmeye ne olur?
Platformun kurallarına bağlıdır. Bazı platformlarda dayanak varlık bir spot piyasa kazandığında sözleşme, dış fiyata bağlanan standart bir perpetual'a dönüşür.
Pre-IPO perpetual neden riskli?
Dış fiyat referansı olmadığı için fiyat manipülasyona açıktır, likidite genellikle sığdır ve kaldıraçlı pozisyonlar sert hareketlerde hızla likide olabilir. Şirketin halka açılıp açılmayacağı da belirsizdir.