DeFi (Decentralized Finance / Merkeziyetsiz Finans), aracı kurum olmaksızın blok zincir ve akıllı kontratlar üzerinden borç verme, borçlanma, takas, türev, sigorta gibi finansal hizmetlerin sunulmasıdır. Ethereum üzerindeki Aave (borç verme), Uniswap (DEX), MakerDAO (DAI stablecoin) ve Lido (likit staking) DeFi’ın taş yapı taşlarıdır. Kullanıcı bir cüzdan (MetaMask gibi) bağlar, kontratla doğrudan etkileşir ve özel anahtarı kontrolünde tutar — “not your keys, not your coins” ilkesi DeFi’ın temelidir. Likidite sağlayıcılar (LP) havuzlara para yatırıp komisyon kazanır; borç alanlar fazla teminat (overcollateralization) yatırarak likidite çekebilir. Avantajları: 7/24 erişim, sansürsüzlük, küresel; dezavantajları: kontrat hatası ile fon kaybı, oracle manipülasyonu, yüksek gas ücreti ve yasal belirsizlik. TVL (Total Value Locked) DeFi sektörünün toplam kilitli değer büyüklüğünü ölçer. Layer-2 ağlar (Arbitrum, Optimism) ve alternatif L1’ler (Solana, Sui) gas sorununu hafifletip DeFi adoption’ını artırmaktadır.
Kripto Sözlüğü
DeFi Nedir?
Bankalar veya aracılar olmadan akıllı kontratlar üzerinden çalışan finansal hizmetler bütünüdür.