Advertise

Shiba Inu (SHIB) Vadeli İşlem Teknik Analizi

Shiba Inu (SHIB) sürekli vadeli (perpetual) grafiğinde destek ve direnç, funding, açık pozisyon ve long/short oranı. Seviyeler spot fiyattan değil, vadeli mumlardan hesaplanır.

Günlük (1G)Güncellendi Günlük mum kapanışıyla yeniden hesaplanır

$0,00000511+%2,2024 saat

Shiba Inu Vadeli fiyatı ve grafiği

Zaman aralığıPremium

Shiba Inu Vadeli Grafiği

Günlük mumlar
SHIB grafiği ve seviyeler

Özet

Shiba Inu Vadeli teknik görünüm

Güncellendi

Genel görünüm

Güçlü düşüş eğilimi

2 yükseliş · 3 nötr · 2 düşüş · 7 gösterge grubu

Piyasa durumuDüşen trend
MomentumDüşüş
VolatiliteÇok yüksek oynaklık
Ortalamalar
Yükseliş
Osilatörler
Nötr
Trend
Düşüş
Destek/direnç
Nötr
Hacim profili
Nötr
Ichimoku/Supertrend
Düşüş
Fibonacci
Yükseliş
Momentum
Düşüş
Çok yüksek oynaklık · Düşen trend

Shiba Inu Vadeli teknik yorumu

Shiba Inu (SHIB) Vadeli, günlük grafikte $0,00000497 seviyesinde. Genel görünüm: güçlü düşüş eğilimi; 7 gösterge grubunun 2 tanesi yükseliş, 3 tanesi nötr, 2 tanesi düşüş yönünde. Fiyat 8 hareketli ortalamanın 0 tanesinin üzerinde; 50 günlük ortalama 200 günlüğün üstünde. RSI 36,6 ile zayıf bölgede.

İlk direnç $0,00000508 (+%2,2), ilk destek $0,00000493 (−%0,7). Günlük kapanışın $0,00000493 altında olması görünümü zayıflatır; $0,00000508 üzerinde kapanış yükseliş eğilimini güçlendirir.

Otomatik hesaplanan teknik göstergelere dayanır, yatırım tavsiyesi değildir.

Önemli seviyeler

R direnç · D destek
  1. R3$0,00000538
  2. R2$0,00000521
  3. R1$0,00000508
  4. Analiz anındaki fiyat$0,00000497
  5. D1$0,00000493
  6. D2$0,00000477
  7. D3$0,00000461
Seviyeler: 20 Eki 2026 17:12 TSİ kapanışı (1G)Tüm seviyeler

Zaman dilimlerine göre görünüm

Güncellendi
Zaman dilimiGenel görünümOrtalamalarRSI (14)
4 saatGüçlü yükseliş eğilimiNötr58,0
GünlükGüçlü düşüş eğilimiDüşüş36,6
HaftalıkGüçlü düşüş eğilimiDüşüş44,9

· Shiba Inu (SHIB) Vadeli için 4 saatlik görünüm güçlü yükseliş eğilimi, günlük görünüm güçlü düşüş eğilimi, haftalık görünüm güçlü düşüş eğilimi. Zaman dilimleri ayrışıyor; kısa vadenin uzun vadeli yöne dönmesi eğilimi güçlendirir, ayrışmanın sürmesi dalgalı seyir senaryosunu öne çıkarır.

binance.com

Destek / direnç

Shiba Inu Vadeli destek ve direnç seviyeleri

En yakın destek $0,00000493, en yakın direnç $0,00000508.

Güncellendi
Destek ve Direnç Nedir?

Destek, fiyatın düşerken alım baskısıyla karşılaştığı seviyedir. Direnç ise fiyatın yükselirken satış baskısıyla karşılaştığı seviyedir. Bu seviyeler, yatırımcıların alım-satım kararlarını verdikleri kritik noktaları temsil eder.

Seviye tablosu

Güç 0–100 · 60 ve üstü güçlü
SeviyeFiyatUzaklıkGüçKaynaklarTest
Uç hedef ↑Salınım tepesi (5) · Test 0$0,00001302+%162,06Güç 7 · Likidite bölgesi7· Likidite bölgesiSalınım tepesi (5)0
Direnç 5Fibonacci 0,214, Değer alanı üstü, Supertrend, Keltner üst bandı, Salınım tepesi (5), ATR 3 katı · Test 1$0,00000581+%16,92Güç 7575· güçlüFibonacci 0,214, Değer alanı üstü, Supertrend, Keltner üst bandı, Salınım tepesi (5), ATR 3 katı, VWAP +1 standart sapma, Haftalık R2, Yuvarlak sayı, Yıl başı çapalı VWAP, Murrey çizgisi 7/81
Direnç 4Yüksek hacim düğümü (365), Salınım tepesi, Gann kare-dokuz +1035°, Yarım sayı, Ichimoku bulut üstü, ATR 2 katı · Test 2$0,00000554+%11,50Güç 6060· güçlüYüksek hacim düğümü (365), Salınım tepesi, Gann kare-dokuz +1035°, Yarım sayı, Ichimoku bulut üstü, ATR 2 katı2
Direnç 3Yuvarlak sayı, EMA 20, Ichimoku bulut altı, POC, EMA 50, Gann kare-dokuz -1080° · Test 1$0,00000538+%8,20Güç 9393· güçlüYuvarlak sayı, EMA 20, Ichimoku bulut altı, POC, EMA 50, Gann kare-dokuz -1080°, Murrey çizgisi 5/8, Çeyrek başı çapalı VWAP, ATR 1,5 katı, Son döngü tepesinden çapalı VWAP, Fibonacci 0,382, Haftalık R1, VWAP1
Direnç 2EMA 100, SMA 200, Fibonacci 0,500, Ichimoku Tenkan-sen, Salınım dibi (8), Genişletilmiş pivot R4 · Test 2$0,00000521+%4,88Güç 9191· güçlüEMA 100, SMA 200, Fibonacci 0,500, Ichimoku Tenkan-sen, Salınım dibi (8), Genişletilmiş pivot R4, Yuvarlak sayı, Zigzag uzantısı 1,272, Murrey çizgisi 4/82
Direnç 1SMA 100, R2, Düşük hacim düğümü 4, Salınım dibi, Önceki ay açılışı, Önceki gün yükseği · Test 2$0,00000508+%2,20Güç 8383· güçlüSMA 100, R2, Düşük hacim düğümü 4, Salınım dibi, Önceki ay açılışı, Önceki gün yükseği, Haftalık pivot, Zigzag uzantısı 1,618, Son döngü dibinden çapalı VWAP, Murrey çizgisi 3/82
Analiz anındaki fiyat$0,00000497
Destek 1S2, Fibonacci 0,618, Yüksek hacim düğümü 1, Önceki gün düşüğü, Salınım dibi (3), Aralık altı · Test 4$0,00000493−%0,71Güç 100100· güçlüS2, Fibonacci 0,618, Yüksek hacim düğümü 1, Önceki gün düşüğü, Salınım dibi (3), Aralık altı, Yuvarlak sayı, Aylık S1, Murrey çizgisi 2/8, Gann kare-dokuz +270°4
Destek 2Bollinger alt bandı, Değer alanı altı, Keltner alt bandı, Donchian alt bandı, Salınım tepesi (3), ATR alt bandı · Test 2$0,00000477−%4,07Güç 7070· güçlüBollinger alt bandı, Değer alanı altı, Keltner alt bandı, Donchian alt bandı, Salınım tepesi (3), ATR alt bandı, Genişletilmiş pivot S5, Yuvarlak sayı, Gann kare-dokuz +45°2
Destek 3Gann kare-dokuz -180°, Salınım tepesi (5), Yükseliş FVG, Yuvarlak sayı, ATR 1,5 katı, Murrey çizgisi 1/8 · Test 0$0,00000461−%7,29Güç 3333Gann kare-dokuz -180°, Salınım tepesi (5), Yükseliş FVG, Yuvarlak sayı, ATR 1,5 katı, Murrey çizgisi 1/8, VWAP -1 standart sapma, Haftalık S10
Destek 4Fibonacci 0,886, Salınım dibi (5), Yüksek hacim düğümü (200), Zigzag uzantısı 1,272, ATR 3 katı, Haftalık S2 · Test 2$0,00000432−%13,10Güç 6868· güçlüFibonacci 0,886, Salınım dibi (5), Yüksek hacim düğümü (200), Zigzag uzantısı 1,272, ATR 3 katı, Haftalık S2, Yuvarlak sayı2
Destek 5Yuvarlak sayı, Zigzag uzantısı 1,618, Haftalık S3, Zigzag uzantısı 1,272 · Test 0$0,00000389−%21,63Güç 2424Yuvarlak sayı, Zigzag uzantısı 1,618, Haftalık S3, Zigzag uzantısı 1,2720
Uç hedef ↓Fibonacci −0,272, VWAP -3 standart sapma, Aylık S3, Yuvarlak sayı, Zigzag uzantısı 1,618 · Test 0$0,00000341−%31,37Güç 41 · Likidite bölgesi41· Likidite bölgesiFibonacci −0,272, VWAP -3 standart sapma, Aylık S3, Yuvarlak sayı, Zigzag uzantısı 1,6180

Uç hedefler senaryo seviyesidir, tahmin değil. Kaynaklar, seviyenin kesiştiği göstergelerdir; test sayısı fiyatın seviyeye dokunup geri döndüğü dokunuşları sayar.

Pivot

Shiba Inu Vadeli pivot noktaları

Klasik pivot noktaları önceki günlük mumun yüksek, düşük ve kapanışından hesaplanır.

Güncellendi

Klasik pivot noktaları

Önceki 1 gün periyoduna göre · R direnç · D destek
SeviyeFiyatUzaklık
R3$0,00000514+%3,47
R2$0,00000509+%2,51
R1$0,00000506+%1,80
PP (pivot)$0,00000501+%0,84
D1$0,00000497+%0,13
D2$0,00000493−%0,83
D3$0,00000489−%1,54

Nasıl okunur

Fiyat PP üstündeyse R1 ve R2 ilk dirençler, altındaysa D1 ve D2 ilk desteklerdir.

Klasik Pivot Noktaları Nedir ve Nasıl Hesaplanır?

Klasik pivot noktaları, önceki periyodun yüksek (H), düşük (L) ve kapanış (C) fiyatlarının ortalamasından türetilen ve gün içi destek/direnç seviyelerini önceden belirlemekte kullanılan referans çizgileridir. Ana pivot seviyesi PP = (H + L + C) / 3 formülüyle hesaplanır; PP üzerinde fiyat boğa baskısını, altında ayı baskısını işaret eder. Üç direnç seviyesi sırasıyla R1 = 2 × PP − L, R2 = PP + (H − L), R3 = H + 2 × (PP − L) şeklinde; üç destek seviyesi ise S1 = 2 × PP − H, S2 = PP − (H − L), S3 = L − 2 × (H − PP) formülleriyle bulunur. Periyot seçimi stratejiye göre değişir: scalper ve gün içi trader genellikle önceki günün H/L/C değerlerini kullanırken, swing trader haftalık veya aylık veriyi tercih eder. Pratikte PP, R1 ve S1 en güçlü reaksiyon bölgeleridir; fiyat genellikle R1 ya da S1 etrafında ilk tepkisini verir. R2/S2 seviyeleri günün uç hedefleri olarak kabul edilir ve R3/S3 ise nadir kırılımlarda görülür. Pivot seviyeleri tek başına alım-satım sinyali üretmez; RSI, hacim ve mum formasyonlarıyla doğrulandığında en isabetli sonucu verir.

Pivot yöntemleri

Aynı kapanmış mumdan beş yöntem · R direnç · D destek
SeviyeKlasikFibonacciCamarillaWoodieDeMark
R3$0,00000514$0,00000509$0,00000504$0,00000515—
R2$0,00000509$0,00000506$0,00000504$0,00000510—
R1$0,00000506$0,00000504$0,00000503$0,00000506$0,00000508
PP$0,00000501$0,00000501$0,00000501$0,00000501$0,00000502
D1$0,00000497$0,00000498$0,00000501$0,00000498$0,00000499
D2$0,00000493$0,00000496$0,00000501$0,00000493—
D3$0,00000489$0,00000493$0,00000500$0,00000490—

DeMark yöntemi yalnız PP, R1 ve D1 verir.

Fibonacci

Shiba Inu Vadeli Fibonacci düzeltme seviyeleri

Son dalga $0,00000405 ile $0,00000628 arasında (yükselen dalga).

Güncellendi

Düzeltme seviyeleri

Son 100 mum (1 gün) verisi ile hesaplandı.
OranFiyat seviyesiUzaklık
%0$0,00000628+%26,33
%11,4$0,00000602+%21,23
%21,4$0,00000580+%16,76
%38,2$0,00000543+%9,24
%50$0,00000517+%3,97
Analiz anındaki fiyat$0,00000497
%61,8$0,00000490−%1,31
%78,6$0,00000453−%8,83
%88,6$0,00000431−%13,30
%100$0,00000405−%18,40

Uzatma seviyeleri

Senaryo seviyeleri, tahmin değil
OranFiyatUzaklık
%127,2$0,00000688+%38,49
%141,4$0,00000720+%44,85
%150$0,00000739+%48,69
%161,8$0,00000268−%46,04

Dalga üzerinde fiyat

$0,00000405$0,00000628
Fibonacci Düzeltme (Retracement) Seviyeleri Nedir?

Fibonacci düzeltme seviyeleri, doğada ve finansal piyasalarda sıkça karşılaşılan 1.618 altın oranından türetilen yüzdesel oranlardır. Belirgin bir trend hareketi sonrası fiyatın, kâr satışları nedeniyle hangi seviyelere geri çekilebileceğini önceden tahmin etmekte kullanılır. En kritik düzeltme oranları %23.6, %38.2, %50, %61.8 ve %78.6’dır; bunlar arasında %61.8 (altın oran) en güçlü destek/direnç bölgesi sayılır, %50 ise psikolojik orta seviye olarak izlenir. Seviyeleri çizmek için yükseliş trendinde son swing düşüğünden swing yüksekliğine, düşüş trendinde ise yüksekten düşüğe Fibonacci aracı sürüklenir; oranlar otomatik olarak yatay seviyeler hâlinde grafiğe yerleşir. Pratik kullanımda %38.2 ve %61.8 arasındaki bölgeye “sağlıklı düzeltme zonu” denir; bu aralıkta tutunan fiyat trendin devamını sinyal verirken, %78.6’nın altına sarkma trend yorgunluğunun habercisidir. Trendi aşan hareketlerde 1.272 ve 1.618 Fibonacci genişleme seviyeleri MOON hedef olarak ölçülür; düşüş senaryolarında ise eksi 0.272 ve eksi 0.618 seviyeleri CRASH bölgeleri olarak takip edilir. Fibonacci tek başına değil; hacim, RSI ve hareketli ortalamalarla birlikte değerlendirildiğinde isabet oranı belirgin biçimde artar.

Göstergeler

Shiba Inu Vadeli RSI, MACD ve hareketli ortalamalar

Osilatörler ve hareketli ortalamalar günlük kapanışlara göre.

Güncellendi

Osilatörler ve temel göstergeler

GöstergeDeğerDurum
TrendDüşüşDüşüş
RSI (14)36,6Düşüş
Stochastic (14, 3) %K / %D17,5 / 17,9Aşırı satım
MACD (12, 26, 9) / Signal−0 / −0Düşüş
MACD Histogram−0Düşüş
Bollinger (20, 2)Alt · Orta · Üst$0,00000473 · $0,00000538 · $0,00000603Düşüş
ATR (14)$0,00000025%5,07

Hareketli ortalamalar

Sinyal: fiyat ortalamanın üstünde = Yükseliş
SeviyeSMASMA DurumEMAEMA Durum
20 gün$0,00000538Düşüş$0,00000527Düşüş
50 gün$0,00000543Düşüş$0,00000532Düşüş
100 gün$0,00000507Düşüş$0,00000525Düşüş
200 gün$0,00000525Düşüş$0,00000554Düşüş

Fiyat 8 ortalamanın 0 tanesinin üzerinde.

Gösterge sinyalleri

0 yükseliş · 1 nötr · 15 düşüş · 2 aşırı satım
GöstergeDeğerGörünüm
RSI (14)36,6Düşüş
Stochastic (14, 3)17,5 / 17,9%K / %DAşırı satım
MACD (12, 26, 9)−0,00000016Histogram −0,00000006Düşüş
CCI (20)−91,1Nötr
ADX (14)30,8+DI 12,2 / −DI 30,9Düşüş
Williams %R (14)−82,5Aşırı satım
Bollinger (20, 2)$0,00000538Orta bantDüşüş
Supertrend (10, 3)$0,00000569Düşüş
Ichimoku (9, 26, 52)Bulutun altındaDüşüş
Hacim profili POC$0,00000531Düşüş
SMA (20)$0,00000538Düşüş
EMA (20)$0,00000527Düşüş
SMA (50)$0,00000543Düşüş
EMA (50)$0,00000532Düşüş
SMA (100)$0,00000507Düşüş
EMA (100)$0,00000525Düşüş
SMA (200)$0,00000525Düşüş
EMA (200)$0,00000554Düşüş

Görünüm, her göstergenin tek başına işaret ettiği yöndür; yatırım tavsiyesi değildir.

Teknik Göstergeler Ne İşe Yarar (RSI, MACD, MA, Bollinger)?

Teknik göstergeler, fiyat ve hacim verisini matematiksel formüllerden geçirerek momentum, trend ve volatilite hakkında objektif sinyaller üreten araçlardır. RSI (Relative Strength Index, 14 periyot) 0–100 aralığında ölçülür; 30 altı aşırı satım, 70 üstü aşırı alım bölgesini ifade eder ve fiyatla zıt yönde hareket eden divergence sinyalleri trend dönüşünün erken habercisidir. MACD (12-26-9 EMA), iki üstel ortalamanın farkını ve bu farkın kendi sinyal çizgisini gösterir; MACD’nin sinyal çizgisini yukarı kesmesi boğa, aşağı kesmesi ayı sinyalidir, histogram ise momentum gücünü görselleştirir. Hareketli ortalamalar (özellikle SMA 50 ve 200) trend filtresi olarak kullanılır; SMA 50’nin SMA 200’ü yukarı kestiği golden cross uzun vadeli yükseliş işareti sayılırken, aşağı kestiği death cross düşüş trendinin başladığını teyit eder. Bollinger Bands, 20 periyotluk SMA’nın iki standart sapma aralığında çizilen alt-üst zarftır; bantların daralması (squeeze) yaklaşan yüksek volatilite hareketinin habercisi, fiyatın bant dışına çıkması ise aşırı durumu işaret eder. Bu göstergelerin tek başına yorumlanması yanıltıcıdır; en sağlıklı sinyaller iki ya da daha fazla göstergenin uyuşmasıyla doğrulanır.

İleri seviye

Shiba Inu Vadeli Ichimoku, Supertrend ve hacim profili

Ichimoku bulutu, Supertrend ve hacim profili trendin yönünü ve yoğun işlem gören fiyatları gösterir.

Güncellendi

Ichimoku

Bulutun altında
Tenkan-sen (9)
$0,00000517
Kijun-sen (26)
$0,00000543
Senkou Span A
$0,00000551
Senkou Span B
$0,00000531
Fiyatın bulut konumu
Bulutun altında

Supertrend

Supertrend
$0,00000569
Durum
Düşüş

Hacim profili

Değer alanı üst
$0,00000574
POC (en yoğun fiyat)
$0,00000531
Değer alanı alt
$0,00000477
HVN (yüksek hacim)
$0,00000490, $0,00000483, $0,00000590
LVN (düşük hacim)
$0,00000414, $0,00000617, $0,00000514
Gelişmiş Teknik Analiz Nedir? (Multi-indikatör, Volatilite, Divergence)

Gelişmiş teknik analiz, tek bir göstergeye bağlı kalmak yerine birden fazla aracı ağırlıklı bir komposit puanlama sistemiyle birleştirip trend gücünü tek bir skorda özetler. Her gösterge (RSI, MACD, hareketli ortalamalar, hacim profili, Supertrend) kendi kuralına göre boğa, ayı veya nötr sinyali üretir; bu sinyaller önceden belirlenmiş ağırlıklarla toplandığında trendin sağlamlığı ve dönüş ihtimali nicel olarak ölçülebilir hâle gelir. Volatilite analizinde ATR (Average True Range) günlük dalgalanma miktarını dolar veya yüzde cinsinden gösterirken, Bollinger squeeze daralan bantlarla yaklaşan büyük hareketin habercisi olur. Momentum tarafında RSI, MACD ve Stochastic’in ortak yönü bir trade kararının güvenilirliğini artırır; üçü de aynı yönü gösterdiğinde trende katılım kararı çok daha sağlam zemine oturur. Divergence (uyumsuzluk), fiyat yeni bir tepe/dip yaparken göstergenin teyit etmemesi durumudur ve trendin zayıflamaya başladığını fiyattan önce sinyal veren en değerli erken uyarıdır. Hacim profili (Volume Profile) belirli bir periyotta en çok işlem gören seviyeyi (POC) ve değer alanı (VAH/VAL) sınırlarını işaretleyerek kurumsal pozisyonların yoğunlaştığı bölgeleri görselleştirir. Supertrend ise ATR tabanlı dinamik bir trend filtresi olarak çalışır; renk değişimi anında trend yönünün değiştiğini bildirir.

mexc.com

Türev verisi

Shiba Inu vadeli türev görünümü

Funding, açık pozisyon, long/short ve tahmini kaldıraç kümeleri

Vadeli piyasa verisi

Güncellendi 20 Eki 2026 17:24 TSİ
Ortalama funding+%0,0045
Sonraki funding20 Eki 2026 19:00 TSİ
Açık pozisyon$10,38 Mn
Açık pozisyon / 24s vadeli hacim0,46×

Vadeli ve spot seviyeler

Günlük (1G) analiz
SeviyeVadeliSpot
Fiyat$0,00000511$0,00000511
İlk destek$0,00000493$0,00000493
İlk direnç$0,00000508$0,00000508

Shiba Inu vadeli yorumu

Shiba Inu perpetual piyasasında ortalama funding +%0,0045; iki taraf dengede. Açık pozisyon $10,38 Mn, son 24 saatlik vadeli hacmin 0,46 katı.

Vadeli grafikte fiyat ilk destek $0,00000493 (−%0,7) ile ilk direnç $0,00000508 (+%2,2) arasında. Spot grafikte aynı seviyeler destek $0,00000493, direnç $0,00000508.

Türev verisi ve seviyeler otomatik hesaplanır; yatırım tavsiyesi değildir.

Sık sorulanlar

Shiba Inu Vadeli teknik analiz: sık sorulan sorular

Shiba Inu vadeli teknik analizi spot analizden farklı mı?

Evet. Bu sayfadaki seviyeler sürekli vadeli (perpetual) sözleşmenin mumlarından hesaplanır; spot teknik analiz spot mumlarını kullanır. Şu an ilk destek vadelide $0,00000493, spotta $0,00000493. İlk direnç vadelide $0,00000508, spotta $0,00000508. İki piyasanın fiyatı funding ödemeleri ve kaldıraçlı pozisyonlar yüzünden birbirinden ayrışabilir.

Shiba Inu vadeli destek ve direnç seviyeleri nelerdir?

Günlük vadeli grafikte en yakın destek $0,00000493, ardından $0,00000477. En yakın direnç $0,00000508, ardından $0,00000521. Seviyeler 20 Eki 2026 17:12 TSİ verisine göre hesaplandı.

Shiba Inu vadeli analizi ne sıklıkla güncellenir?

Günlük seviyeler her günlük mum kapanışında yeniden hesaplanır (son: 20 Eki 2026 17:12 TSİ); funding, açık pozisyon ve long/short oranı sayfa her yenilendiğinde güncel değerle gelir. Diğer zaman aralıkları sayfanın aralık seçicisinden açılır.

Shiba Inu funding oranı şu an kaç, kim kime ödüyor?

Ortalama funding oranı +%0,0045. Funding sıfıra yakın: long ve short tarafı dengede. Bir sonraki funding ödemesi 20 Eki 2026 19:00 TSİ. Funding, perpetual fiyatını spot fiyata yakın tutan dönemsel ödemedir.

Shiba Inu vadeli açık pozisyonu ne kadar?

Toplam açık pozisyon $10,38 Mn. Bu, son 24 saatteki vadeli işlem hacminin 0,46 katı. Açık pozisyon fiyatla birlikte artıyorsa yeni pozisyon açılıyor, fiyat hareket ederken düşüyorsa pozisyonlar kapanıyor demektir.

Shiba Inu perpetual vadeli sözleşmenin vadesi var mı?

Hayır. Perpetual (sürekli) vadeli sözleşmenin bitiş tarihi yoktur; pozisyon kapatılana ya da likide olana kadar açık kalır. Fiyatı spot fiyata dönemsel funding ödemeleriyle bağlanır.