Bitcoin 64 Bin Dolar Civarında Tutunuyor: Yapay Zeka Satışı Aşırı Korkuyu Derinleştirdi

Kripto Haberleri

Bitcoin (BTC) bu hafta yapay zeka (AI) hisselerinden kaynaklanan risk iştahı kaybı dalgasının ortasında 64 bin dolar civarında tutunmaya çalışıyor. İşin fitilini Çinli Moonshot AI’nin piyasaya sürdüğü Kimi K3 modeli ateşledi; masamızın okumasına göre bu model rekabet haritasını yeniden çiziyor. Sistem 2,8 trilyon parametre ve 1 milyon token’lık bağlam penceresi taşıyor ve böylece dünyanın en büyük açık kaynak sürümü konumuna yükseliyor. Ön yüz kod geliştirme sıralamasında 1.679 puan alarak Anthropic ve OpenAI’nin en güçlü kapalı modellerini geride bıraktı ve zirveye oturdu. Daha önce aralarında Alibaba’nın da bulunduğu yatırımcılardan 1 milyar dolarlık tur alan Moonshot’ın değeri bu süreçte yaklaşık 31,5 milyar dolara tırmandı. Sonuç, borsa masalarında şimdiden “Kimi şoku” olarak anılan bir dalgaya dönüştü.

Çip hisselerindeki tepki ise anında ve sert oldu. Philadelphia Yarı İletken Endeksi tek haftada yaklaşık yüzde 10 çakıldı ve haziran zirvesinden bu yana yüzde 20’den fazla gerileyerek resmen ayı piyasasına girdi. Nvidia ve Broadcom gibi ağır sıklet isimler düşüşe öncülük etti; yatırımcılar yapay zeka altyapısına ayrılan astronomik sermayenin hâlâ getiri üretip üretemeyeceğini sorgulamaya başladı. Hasar Asya’ya da sıçradı: Çinli rakip Z.AI yüzde 28, MiniMax yüzde 16 değer yitirdi; OpenAI’nin önemli destekçilerinden SoftBank ise yüzde 9 geriledi. Kore, Tayvan ve Japonya’daki yarı iletken şirketleri de aynı anda aşağı çekildi; bu tablo, küresel yapay zeka donanımı işleminin ne kadar yoğunlaştığını ve kalabalıklaştığını gözler önüne serdi.

İkinci bir “ucuz model” katalizörü satışı daha da derinleştirdi. Z.ai, 1 milyon token’a kadar bağlamı işleyebilen ve gelişmiş yapay zekayı çalıştırmanın hesaplama maliyetini düşürmek için tasarlanan açık kaynaklı GLM-5.2’yi tanıttı. Bu sürüm, geçen yıl piyasaları saran DeepSeek tarzı soruyu yeniden canlandırdı: Yazılım çarpıcı biçimde verimlileşirse, sektörün bu kadar çok GPU ve bellek çipine ihtiyacı kalır mı? Bizim okumamız daha katmanlı. Jevons paradoksu, ucuzlayan işlem gücünün toplam kullanımı genişletme eğiliminde olduğunu gösteriyor; firmalar tek bir sohbet botundan yüzlerce yapay zeka ajanına ve AI ticaret botu gibi otomatik sistemlere geçiyor. Verimlilik maliyeti düşürüyor, ancak aynı zamanda yeni talep de üretiyor.

Teknoloji kaynaklı satışın üzerine, jeopolitik risk en kötü anda alevlendi. ABD, İran’a yönelik büyük çaplı saldırıları genişletti; Tahran ise komşu enerji sevkiyat rotalarını tehdit ederek haftalardır süren kırılgan ateşkes umutlarını çökertti. Çatışmadaki duraklamayı barış olarak yorumlayan piyasalara, bir ateşkesin kalıcı bir uzlaşıyla aynı şey olmadığı yeniden hatırlatıldı. Orta Doğu arzının kesileceği korkusuyla ham petrol fiyatları fırladı ve zaten gergin olan tabloya enflasyonist bir şok ekledi. Jeopolitik bir alevlenmenin yapay zeka değerlemelerindeki sıfırlanmayla çakışması, hisselerden dijital varlıklara kadar küresel riskli varlıkları bu hafta belirgin bir sığınak bulmaktan mahrum bıraktı.

Manşetlerin altında ise büyük bir sektör rotasyonu çoktan başlamıştı. Son bir yıldır yapay zeka donanımı erişilebilir neredeyse her doları emmişti; bu hafta sermaye gözle görülür biçimde bu işlemden çıkarak finans, enerji ve sağlık sektörlerine, ayrıca ralliden geri kalmış alanlara yöneldi. Masamızın tarttığı asıl soru şu: Yapay zeka sektörünün kendisi mi bitti, yoksa yapay zeka hisseleri fazla hızlı ve fazla yükseğe mi tırmandı da şimdi düzeltme mi yaşıyor? Bunlar birbirinden çok farklı teşhisler. Tarih bir uyarı sunuyor: DeepSeek ilk ortaya çıktığında birçok kişi yapay zeka altyapı harcamalarının sona erdiğini ilan etmiş, ancak küresel veri merkezi yatırımı sonrasında küçülmek yerine daha da büyümüştü.

Darbeyi en sert alan ülke Kore oldu; çünkü piyasası hem yoğun yapay zeka maruziyeti hem de yüksek kaldıraç taşıyordu. Samsung Electronics ve SK Hynix, Kospi endeksine damga vuruyor; dolayısıyla bu iki isim birlikte düştüğünde tüm endeks ayakta kalmakta zorlanıyor. Üstüne, bireysel yatırımcılar marjin işlemlere ve tek hisseye dayalı kaldıraçlı ürünlere akın etmişti. Düşüş sırasında tahminen 1,2 milyon kaldıraçlı hesap ek teminat talebiyle karşılaştı ve yaklaşık 350 bin hesap zorunlu olarak tasfiye edildi. Bu ölçekte bir zorunlu satış düzenli biçimde çözülmez: marjin çağrıları gelecek çeyreğin bellek talebini sormaz, bugün satar; bu baskı da Japon, Tayvanlı ve ABD’li donanım hisselerine yayılabilir.

Tüm bu ipleri birleştirdiğimizde, bu hafta yapay zeka hisseleri, yarı iletkenler ve emtialar genelinde eş zamanlı bir kaldıraç azaltma yaşandı ve kripto tam da bu yolun ortasında kaldı. Kendi tescilli piyasa verilerimiz ruh halini net gösteriyor: Korku ve Açgözlülük Endeksi 25’e çökerek Aşırı Korku bölgesine gömüldü; toplam kripto piyasa değeri ise 1,84 trilyon dolar civarında seyrediyor. Bu satırların yazıldığı sırada Bitcoin (BTC) 64.000 dolara yakın, Ether (ETH) ise 1.844 dolar dolayında tutunuyor; Bitcoin dominansı yüzde 69,8’e yükselmiş durumda — bu, sermayenin en büyük varlığa sığınıp altcoin piyasasından kaçtığının klasik bir işareti. Geleneksel riskli varlıklardaki zorunlu satış kendini tüketene kadar, yapay zeka bağlantılı token’lar ve yapay zeka kripto cüzdanı projeleri dahil dijital varlıkların, tüm zamanların zirvesinden uzak, yüksek beta vekilleri gibi işlem görmesi muhtemel.