BIS Çalışması: Bir Baz Puanlık Mevduat Faizi Artışı Stablecoin Büyümesini 2,8 Puan Geri Bırakıyor

Tek Baz Puan Yüzde 15'lik Büyümeyi Kırpıyor

Biriktirme hesabında bekleyen dolar ile stablecoin cüzdanında duran dolar, aslında aynı cebe göz dikiyor; bankanın ödediği faiz de terazinin hangi kefeye eğileceğini belirliyor. Merkez bankalarının sahibi olduğu, Basel merkezli Uluslararası Takas Bankları Bankası (BIS), 13 Ekim Salı günü yayımladığı bir çalışma bildirisinde ABD'ye ait haftalık verileri Ocak 2019'dan Haziran 2025'e kadar inceledi ve bankalar mevduat faizlerini yükselttiğinde stablecoin büyümesinin ölçülebilir biçimde yavaşladığı sonucuna vardı. "Are Stablecoins and Bank Deposits Substitutes?" başlıklı çalışmayı BIS iktisatçısı Iñaki Aldasoro ile Andersen Finans ve Ekonomi Enstitüsü'nden Rashad Ahmed kaleme aldı; çalışma bildirisinin tamamı BIS'in sitesinde yayımlanıyor. İki ürün de değer saklama aracı ve ödeme altyapısı olarak çalışıyor; sektör bu kullanım alanını genellikle PayFi başlığı altında topluyor. Getirileri ise birbirinden ayrışıyor: mevduat faiz ödeyebiliyor, büyük ödeme stablecoinleri ise sahiplerine genellikle hiçbir şey ödemiyor. Aritmetik basit: örneklemin tipik bir 10 haftalık diliminde stablecoin piyasa değeri yaklaşık yüzde 15 büyüyor ve temel kestirim, mevduat faizlerindeki bir baz puanlık artışı (0,01 yüzde puan) izleyen on haftada kümülatif büyümede kabaca 2,8 puanlık gerilemeye bağlıyor; bu da hızın yaklaşık yüzde 12'ye inmesi anlamına geliyor. Nedensellik tek başına ayırmak için kurgulanan ikinci bir yöntem, yani araç değişkenli model, etkiyi 9,1 puan olarak ölçüyor; bu, temel kestirimin yaklaşık üç katı. Yazarlar bu ilişkiyi bankaların davranışındaki tuhaf bir detay üzerinden yakaladı: krediler, federal fonlar faizi kabaca yüzde 3'ün altındayken birikim faizlerine neredeyse hiç dokunmuyor, bu eşiğin üzerindeyse çok daha hızlı yeniden fiyatlıyor. İki kestirimde de büyüme yavaşlıyor, tersine dönmüyor. Araştırmacılar federal fonlar faizini, Hazine tahvil getirilerini, dolar hareketlerini, Bitcoin fiyatını ve hisse piyasası oynaklığını kontrol değişkeni olarak modele ekledi; ardından aynı denemeyi vadeli mevduat sertifikası faizleriyle ve merkeziyetsiz borç verme platformlarına sağlanan stablecoinlerle tekrarladı, negatif ilişki her ikisinde de ayakta kaldı. TerraUSD çöküşü, FTX'in iflası ve Binance'in BUSD'nin kullanımdan kaldırılması çevresinde yapılan dayanıklılık testleri de kestirimi değiştirmeyecekti.

USDC Hassas, USDT Daha Az

Çalışma, dolar destekli en büyük iki token arasındaki farkı en net biçimde ortaya koyuyor. On haftalık pencerede temel kestirimler, bir baz puanlık mevduat faizi artışını Circle (CRCL)'ın USDC'si için kümülatif büyümede 4,8 puanlık düşüşe, Tether'in USDT'si içinse 1,9 puanlık düşüşe bağlıyor; aradaki makas yaklaşık 2,5 kat. Yazarlar bu ayrışmayı coğrafyaya bağlıyor: USDC, ABD'deki kurumsal kullanıcılara ve yurt içi finans piyasalarına daha yakın duruyor; USDT ise seçimleri yerel bankacılık düzenlemelerine ve dolar varlıklarına erişime bağlı olan daha geniş bir uluslararası kitleye hizmet ediyor. Bulgular, Washington'da sürdürülen tartışmanın tam ortasında geliyor. Bankalar, stablecoin getirilerinin gündeme gelmesini engellemek için lobi faaliyeti yürütüyor; bu ihtilaf, Clarity Act'in Senato'daki başarısız oylamasının üzerinden de sallanıp duruyordu. American Bankers Association ve Bank Policy Institute gibi kuruluşlar düzenleyicilere stablecoin danışma süreçlerini birlikte sıralamaları için baskı yapıyor. Geçen yılın Temmuz ayında Donald Trump'ın imzaladığı GENIUS Act, Ocak ayında yürürlüğe giriyor ve ihrac, kullanım ile saklama kurallarını belirliyor; OCC, FDIC ve Hazine Bakanlığı uygulama düzenlemelerini henüz yazıyor. Makalenin yazarları, düzenleyicilerin ihraççıların sahiplere mevduat tarzı bir APY ödeyip ödeyemeyeceğini tartışırken, ihraççıların rezervlerinin bir kısmının banka mevduatında tutulmasını zorunlu kılmanın ödünleşimlerini de ele almaları görüşünde. Bazı bankalar bu cevabı beklemeden hareket etti: Custodia Bank ile Vantage Bank, Haziran'da bankacılık ağı içinde mevduat, dışında ise stablecoin olarak işlev gören çift amaçlı bir tokeni test etti. Bulguların sınırları da belli: Veri seti Haziran 2025'te, yani GENIUS Act yürürlüğe girmeden önce bitiyor ve ödeme stablecoinlerinin sahiplere hiçbir getiri ödemediği tek bir yüksek faiz döngüsünü kapsıyor. Makale yazarların görüşlerini yansıtıyor, resmi BIS pozisyonunu değil; ve stablecoin benimsenmesinin ABD bankacılık sistemindeki toplam mevduatı ya da kredileri azalttığını göstermiyor.

İhraççılar ve banka tarafındaki muhatapları için bu çalışma, bir lobi argümanını ölçülebilir bir kaldıraca dönüştürüyor. COINOTAG'ın izlediği toplam piyasa verileri, şu an yaklaşık 2,4 trilyon dolarlık bir evren gösteriyor; Bitcoin bu evrenin yüzde 68,2'sini tutuyor ve Fear & Greed Endeksi 53/100 ile nötr bölgede seyrediyor. Böyle bir tabloda dolar yakınındaki köşedeki akımları duygudan çok faiz beklentileri yönlendiriyor. Mekanizma yine federal fonlar faizinden geçiyor: kabaca yüzde 3'ün altında bankalar mevduatı yavaş yeniden fiyatlarken stablecoinler rahat büyüyor; eşiğin üzerinde her baz puanlık mevduat getirisi benimsenmeyi aşağı çekiyor. Politikadan sonra hangi yöne gidileceğine bakılmaksızın, düzenleyicilerin önüne gelen getiri sorusu, yani ihraççıların sahiplere getiri ödeyip ödeyemeyeceği, ölçülebilir bir fiyat etiketi taşıyor. Makro tarafını derinleştirmek isteyen okuyucular, faiz oranlarının her şeyi nasıl etkilediğine dair rehberimizle başlayabilir.