Advertise

Monero

Monero (XMR) Geliştiricileri 150 Milyon Çıktı Üzerinde Kanıt İçin FCMP++ Takvimi Hazırladı

Monero (XMR) geliştiricileri FCMP++ için taslak takvim sundu: aktivasyon Mart 2027'ye yazıldı, hedef 150 milyonu aşan çıktı. Pano yüzde 73 tamamlandı.

Yazar ol
23 Ekim 2026, 12:18 TSİ5 dakika okuma süresiGüncellendi
AI ÖzetiAI
  • Monero'nun FCMP++ hardfork görev panosu yüzde 73 tamamlanma gösterdi.
  • Taslak takvim aktivasyonu Mart 2027'nin ilk haftasına tarihliyor.
  • Monero (XMR) fiyatı son 24 saatte yüzde 5,6 geriledi.
  • Kumar öncülüğündeki 2017 çalışması harcamaları yüzde 87 oranında tespit etti.

Güncelleme 19:11 UTC: Geliştirme cephesinden yeni ayrıntı: Monero (XMR) projesinin GitHub üzerindeki FCMP++ hardfork görev panosu, son kez 19 Ekim Pazartesi günü güncellendi ve yüzde 73 tamamlanma oranı gösteriyor; entegrasyon ve mutabakat (consensus) doğrulama işleri hâlâ bekleyen işler arasında listeleniyor.

FCMP++, 16 Üyeli Ringlerin Yerini Alıyor

Monero (XMR) fiyatı son 24 saatte yüzde 5,6 geriledi; ancak bu gizlilik odaklı altcoin için asıl büyük gelişme fiyat grafiğinde değil, kod tabanında yaşanıyor. Geliştiriciler FCMP++ adlı yükseltmenin hazırlığını yürütüyor. Bu güncelleme, her Monero harcamasını gizleyen ring imzalarının (ring signatures) emekliye ayrılmasını öngörüyor; henüz canlıda değil ve resmî bir fork tarihi de yok. Kısaltma; tüm zincir üyelik kanıtları (Full-Chain Membership Proofs) ile harcama yetkilendirme ve bağlanabilirlik (linkability) bileşenlerini birlikte anlatıyor. Bugünkü kurallarla çalışan bir işlem, gerçek girdisini 16 adaylı bir ringin içine gömer. FCMP++ altında ise işlem, girdinin zincirdeki harcanabilir her çıktıdan birini harcadığını kanıtlar; geliştiriciler bu kümenin 150 milyonun üzerinde olduğunu belirtiyor.

Mevcut yapı her ödeme bacağı için ayrı bir araçtan, toplam üç bileşenden oluşuyor. Gönderen tarafını ring imzaları kapsıyor: Ağustos 2022'deki ağ yükseltmesinden bu yana her ring 16 üye taşıyor, yani her girdi yalnızca biri gerçek 16 olası kaynağı işaret ediyor. Alıcı tarafını gizli adresler (stealth addresses) koruyor, çünkü gönderenin cüzdanı her ödeme için tek kullanımlık bir adres üretiyor; aynı açık adrese yapılan iki transfer dışarıdan bakanlar için alakasız görünüyor. Miktarı ise Ring Confidential Transactions (RingCT) gizliyor; bu bileşen Ocak 2017'de devreye girdi ve Eylül 2017'de zorunlu hale geldi. Bir blok gezgini bugün yalnızca 16 ring üyesini, tek kullanımlık çıktı adreslerini ve belirsiz miktarları gösteriyor.

Taslak Takvim Mart 2027'ye Uzuyor

Akademik araştırmalar bu tasarımı deyim yerindeyse testten geçirdi ve erken çatlaklar buldu. 2017'de Kumar öncülüğündeki bir çalışma, incelediği durumların yüzde 87'sinde gerçek harcamayı tespit etti; 2018'de Möser ve arkadaşlarının yayımladığı bir makale, erken dönem girdilerinin çoğunun hiç decoy (ayartıcı çıktı) taşımadığını, bu sayede araştırmacıların harcanmış coinleri diğer ringlerden elemeyi başardığını gösterdi. Protokol değişiklikleri bu deliklerin çoğunu kapattı: asgari ring boyutu decoysuz harcamaları sonlandırdı, RingCT girdileri 2018 tarihli makalenin anlattığı zincirleme analize büyük ölçüde dirençli oldu ve cüzdanlar artık decoy'ları tam o makalenin ölçtüğü harcama zamanı eğrisine göre seçiyor. Kullanıcı düzeyinde ise bir zayıf nokta hayatta: aynı karşı tarafla tekrarlanan ödemeler, karşı taraf takip etmeye karar verirse ona istatistiksel bir avantaj sunuyor.

Geliştirme tarafının yeni verisi şöyle: Monero (XMR) projesinin GitHub'daki FCMP++ hardfork görev panosu, 19 Ekim'de güncellendiği haliyle yüzde 73 tamamlanma gösteriyor; entegrasyon ve mutabakat doğrulama işleri hâlâ açık kalemler arasında. Bu oran, panoya kayıtlı görevlerdeki ilerlemeyi ölçüyor; ana ağda tamamlanan dağıtım işlerinin yüzdesini değil. Geliştirme, testnet ile ana depolar arasında bölünmüş durumda. Microsoft Research'ün 2017 izleme çalışması, analiz edilen vakalarda yüzde 88 oranında yüksek güvenle fon kaynağı belirlemişti; ancak proje bu çalışmanın yalnızca erken dönem Monero işlemlerine uygulandığını, büyük ringler, farklı decoy seçimi ve zorunlu RingCT dahil sonraki protokol değişikliklerinin çalışmanın açtığı zayıflıkların çoğunu hafiflettiğini savunuyor. 23 Ekim Cuma itibarıyla ana ağ için resmî bir hardfork tarihi belirlenmiş değil.

Halka açık tek takvim, bir Monero geliştiricisinin hazırladığı ve belgeyi bağlayıcı olmayan bir taslak olarak etiketlediği plan. Taslak, 14–21 Ekim 2026 arasına ilk fork destekli sürümü yazıyor, donanım cüzdanı ve multisig desteğiyle tam donanımlı bir sürümü Aralık başına koyuyor ve aktivasyonu Mart 2027'nin ilk haftasına tarihliyor. Bugün itibarıyla getmonero.org'da fork destekli bir sürüm duyurusu yok; projenin blogu Mayıs 2026'da hâlâ fork tarihi belirlenmediğini yazıyordu. Plandaki tarihler daha önce kaydı ve yeniden kayabilir. Katılımcılar için planlanan değişiklikler somut: mevcut standart adresler ve alt adresler aynen çalışmayı sürdürecek, her işlem çok daha geniş bir anonimlik kümesi kazanacak, işlemler ağ üzerinden büyüyecek, cüzdanlar güncelleme sonrası zinciri bir kez tam yeniden tarayacak ve yeni işlemlerde özel kilit süreleri kalkacak. Carrot adlı yeni bir adresleme protokolü yükseltmeyle birlikte geliyor: Carrot cüzdanlarının adresleri eski görünümde olacak ve Carrot, Janus adres bağlama saldırısına ile yanma (burning) hatasına karşı koruma sağlayacak. Göç yazılımda yapılıyor, adreslerde değil; kullanıcılar cüzdanlarını güncelleyip tek bir yeniden taramaya katlanacak, fonları hiçbir yere taşımak zorunda kalmayacak. Piyasa ilgisi şimdiden türev pozisyonlanmasına ve işlem hacmine yansıdı: önceki haberimiz, kalıcı vadeli sözleşmelerdeki açık pozisyon hacminin (open interest) Ocak'tan bu yana ilk kez 300 milyon doları aştığını kaydetmişti. Masamız ayrıca 287 milyon dolar açık pozisyon hacminde büyük bir likidasyon olayı uyarısını da duyurdu; emektar tüccar Peter Brandt'ın Monero (XMR) yapısını gümüşün 125 dolara doğru yükselişiyle kıyasladığı grafik karşılaştırması da varlığı izleme listelerinde tutuyor. Fork yaklaşmadan alışkanlıklarını sıkılaştırmak isteyenler Monero kullanma rehberimizle başlayabilir; altyapı işletenler ise düğüm trafiğini I2P üzerinden yönlendirip uzak operatörün kaynak IP adresini kaydetmesini engelleyen ağ katmanı gizlilik aracı Kovri'yi değerlendirmeli.

FCMP++'ın Dokunmadığı Sınır

Taslak plana bizim okumamız açık: bu bir zincir düzeyi değişiklik ve güvenceleri zincirin içinde bitiyor. Düğüm operatörleri daha büyük işlemleri, cüzdan geliştiricileri tek seferlik bir yeniden taramayı, herkes ise getmonero.org fork destekli bir sürüm yayımlayana dek taslak rakam olarak kalmaya devam edecek Mart 2027 civarı bir aktivasyon penceresini planlamalı. Anonimlik kümesi 16 adaydan harcanabilir arzın tamamına genişliyor; ancak defterin dışındaki her izlenebilirlik kanalı eskisi gibi çalışmayı sürdürecek: bir kimliğe bağlı borsa hesapları, IP adreslerini kaydeden uzak düğümler ve aynı iki taraf arasındaki ayna niteliğinde ödemeler. FCMP++ defterin neleri açığa vurduğunu yeniden çiziyor; kullanıcının coinleri nasıl edindiğine, nasıl sakladığına ve nasıl ilettiğine hiçbir şey söylemiyor. Gerçek dünyadaki izlemenin çoğu da tam o noktadan başlıyor. Güncel geri çekilme çevresindeki seviyeleri takip edenler Monero teknik analizimizle yola devam edebilir.

COINOTAG'in editöryal ve araştırma ekibi.

AI Destekli

Yapay zekâ destekli üretildi, AI ile incelendi ve COINOTAG editöryal gözetiminde yayımlandı.