Gnosis, FCR ile Köprü Onaylarını Yaklaşık 12 Saniyeye Düşürdü

Gnosis Köprüsünde Hızlı Onaylar

Gnosis, Ethereum'dan Gnosis Chain'e gönderilen transferler için hızlı onay kuralını, yani FCR'yi (fast confirmation) devreye aldı. 8 Ekim Perşembe'den bu yana geçerli olan sistem, son blokları kesinleşme (finality) beklemeksizin onaylayan bir sinyale dayanıyor. Gnosis, ilgili doğrulayıcı oylarını gördüğü anda köprü işlemini başlatıyor; ekip dokümantasyonuna göre kaynak zincirdeki blok genellikle bir slot, yani yaklaşık 12 saniye içinde onaylanıyor. Şirket bu rakamı dar kapsamda sunuyor: söz konusu süre normal koşullarda blok onayını ölçüyor, kesinleşme süresini değil, depozitodan varışa kadar tüm köprü transferinin toplam süresini de ölçmüyor.

Kural tek yönlü çalışıyor. Gnosis Chain'den Ethereum'a çıkan transferler, tıpkı önceden olduğu gibi bloğun zincirde kesinleşmesini bekliyor; hızlı sinyal bu bacakta uygulanmıyor.

Altyapı sağlayıcıları da aynı sinyali yansıtmaya başladı. Ankr, 22 Ekim günü Ethereum RPC servisindeki 'güvenli' blok etiketine FCR uyguladığını duyurdu; onay bu kurulumda tipik olarak 12 ile 24 saniye sürüyor. Böylece 'güvenli' etiket, değişiklik öncesine göre daha güncel blokları işaret ediyor. Kesinleşmiş blokları gösteren 'finalized' etiketi ise dokunulmadan bırakıldı. Ankr, eski 'güvenli' gecikmesine göre zaman aşımı ayarlayan uygulamaların yapılandırmalarını gözden geçirmesi gerektiğini belirtti.

FCR, bir bloğu hızlıca onaylamak için doğrulayıcı oylarını okuyor ve bu sistem ancak doğrulayıcı payının en az yüzde 75'i dürüst davrandığında ve oy mesajları zamanında iletildiğinde geçerli kalıyor. Koşullar bozulduğunda onay yavaşlıyor ya da kesinleşme beklemeye geri dönüyor; zincir ara sıra yeniden organize olabiliyor. Gnosis'in dokümantasyonu, Ethereum blockchain altyapısında kesinleşmenin kabaca 13 dakika sürdüğünü yazıyor; FCR'nin kısalttığı tam da bu onay adımı. Kesinleşmenin kendisi değişmedi: onaylanmış bir blok, kesinleşmiş bir blok anlamına gelmiyor ve fonların fiilen ne zaman ulaştığını yine köprünün kendi işleyiş kuralları belirliyor.

Rollup X Demosu ve 2027 Yol Haritası

Gnosis, onay çalışmasını zincirler arası yürütme üzerine daha geniş bir gösterimle taçlandırdı. 4 Kasım Çarşamba günü, Ethereum Economic Zone (EEZ) programı kapsamında kamuya açık bir test ağı olan Rollup X'i tanıttı. Demo, emir defteri eşleştirme akışının yerine CoW Swap'in toplu takasını koydu: Rollup X üzerinde imzalanan bir emir, Ethereum ana zincirindeki likiditeye karşı takas edildi ve rollup ile ana zincirdeki kontratlar tek bir işlem içinde birbirleriyle etkileşti. Aynı gösterim, hem katman 1'de hem de katman 2'de bir Safe sahip değişikliğini tek işlemde gerçekleştirdi ve Rollup X üzerinde doğrulanan Falcon imza sonuçlarıyla ana zincirdeki bir Safe transferini onayladı.

Gnosis'in Falcon adımı için paylaştığı gas rakamları test ağı demosundan geldi: ana zincirde doğrudan doğrulama yaklaşık 5,5 milyon gas tüketti, Rollup X üzerinden yönlendirme ise ana zincir tüketimini kabaca 495.000 gas'a indirdi; ekip bu düşüşü yüzde 91 civarında ölçtü. Gnosis, rakamların kamuya açık bir test ağı gösterimini yansıttığını, Rollup X'in büyük değer tutmak üzere tasarlanmadığını ve çekirdek protokolün bağımsız bir güvenlik denetiminden geçtiğini kaydetti. Falcon doğrulama demosu, Ethereum ana zincirinin imzalarının kuantuma dayanıklı bir şemaya geçtiği anlamına da gelmiyor.

EEZ, farklı zincirlerdeki kontratların birbirini tek işlem içinde çağırıp sonuç döndürdüğü ve herhangi bir adım başarısız olduğunda yürütmenin bütünüyle geri alındığı bir yapıyı hedefliyor. Gnosis, bu yapının Ethereum'un kendisinde değişiklik gerektirmeden çalıştığını söylüyor. Ekip 4 Kasım'daki açıklamasında, Gnosis Chain'i 2027 ilkbaharında Ethereum'a kesinleşen bir ağa dönüştürmeyi planladığını duyurdu; bu geçiş, Gnosis Chain'de bir sert fork (hard fork) gerektiriyor.

12 Saniyelik Sinyal Neyi Değiştirir

Onay değişikliği, düğüm operatörlerini ve köprü kullanıcılarını farklı biçimde etkiliyor. Eski 'güvenli' gecikmesine göre ayarlanmış RPC uygulamaları artık zincirin ucuna çok daha yakın takip eden bir etiket görüyor; 'güvenli'yi temkinli bir işaret sanan servisler varsayımlarını yeniden kontrol etmek zorunda. Kesinleşmiş işlemin tek tartışmasız göstergesi ise 'finalized' etiketi olmaya devam ediyor. Gnosis için sıralama bilinçli bir tercih: bugün hızlı onay, 2027 ilkbaharında rollup tabanlı bir kesinleşme mimarisi. Aztec Network gibi benzer rollup çalışmaları aynı yöne ilerliyor; bu değişikliğin kapsamı dışında kalan yönetişim token'ına sahip çok imzalı protokol Safe ise her iki tanıtım adımında da yer aldı. Gnosis'in takviminde sabitlenmiş tarih, 2027 sert forku.