Koreli Yasamacılar Dijital Varlık Vergisinin Ocak 2027'den Önce Ertelenmesini İstiyor

Ulusal Meclis Forumunda Erteleme Çağrıları

Güney Kore'de iktidardaki Demokrat Parti, Ocak 2027'de yürürlüğe girmesi planlanan dijital varlık vergisinin ertelenmesi için pazartesi günü düğmeye bastı. Ulusal Meclis Kütüphanesi'nde düzenlenen forumda konuşan milletvekillerinin ortak mesajı açıktı: devlet, gelir toplamaya başlamadan önce temel çerçeve yasasını çıkarmalı. Milletvekili Min Byung-deok, vergi adaleti ile piyasa rekabet gücünü tartmak suretiyle verginin erteleneceğini beklediğini söyledi ve temel yasa yokken dijital varlıkların vergilendirilemeyeceğini savundu. Parti arkadaşı Park Min-gyu da yazılı bir sunumla aynı görüşü paylaştı ve Dijital Varlık Temel Yasası'nın çıkarılmasını piyasanın önündeki en acil iş olarak nitelendirdi. Erteleme argümanı hazırlığın eksikliğine yaslanıyor: Park, uygulamanın artık kapıda olduğu halde temel kuralların ve sektör altyapısının bitmemiş olduğunu hatırlattı. Ayrıca yetkililer yurt dışı borsalardan işlem verisi sağlayamazsa vergi yükünün yurt içindeki borsaların kullanıcılarına yığılacağı uyarısını yaptı. Min durumu daha önce tamamen kaldırılan finansal yatırım gelir vergisiyle karşılaştırdı; o vergide de kurumlar iyileştirilmeden hisse senedi piyasasının üzerine bir yük bindirilmişti. Milletvekili, erteleme şartlarının ve takvimlerinin temel yasa sürecine yazılması gerektiğini ekledi ve bu konudaki tavırlarının partisinin en sert olduğunu söyledi. Maliye Bakanlığı ise herhangi bir taahhütte bulunmadı. Gelir vergisi dairesi müdürü Mun Kyung-ho, vatandaşların kabul edebileceği ve istikrarlı biçimde uygulanabilecek makul bir plan üzerinde çalışıldığını belirtti; sonuçların bakanlıklar arası ve Meclis ile yapılan istişarelerden sonra açıklanacağını söyledi. Yani erteleme olup olmayacağı da, ertelenirse ne kadar süreceği de belirsiz. Min'in verginin erteleneceği yönündeki sözler kendi öngörüsü olarak duruyor. Öte yandan Dijital Varlık Temel Yasası kapsamlı bir yasa tasarısı: ihraç, dağıtım, açıklama ve borsada işlem görmeye girme konularını bir arada düzenliyor ve stablecoin düzenlemesiyle birlikte iki aşamalı bir mevzuat olarak ilerliyor. Ancak yasa üzerinde hâlâ tartışmalı noktalar var. Yasamacılar, sanal varlık borsalarının büyük hissedarlarının paylarına üst sınır konulup konulmayacağını ya da stablecoin ihracının bankaların en az yüzde 50 artı bir paya sahip olduğu bir konsorsiyuma verileceğinin kesinleştirilip kesinleştirilmeyeceğini henüz karara bağlamış değil. Demokrat Parti milletvekili Lee Kang-il'in açıklamasına göre Maliye Denetleme Komisyonu hükümet tasarısını bu ay sunacak; Meclis tasarımı Aralık ayında geçirmeyi hedefliyor.

DAXA Başkanvekili Yurt Dışı Vergi Açığını Masaya Getirdi

Sektörün görüşünü aynı forumda Dijital Varlık Borsa İttifakı (DAXA) sürekli başkanı Kim Jae-jin aktardı; Kim aynı zamanda Katolik Üniversitesi'nde işletme profesörü. Kim'in baş usulleri şuydu: 2020'de ilk kez tasarlanan vergi rejimi, başlangıç tarihi üç kez ötelendi ama içeriği hiç değişmedi. Oysa bu arada piyasa, o kuralların öngördüğünün çok ötesine geçti. Kim'in en çok dert ettiği konu, yurt içi kullanıcılar ile yurt dışı kullanıcılar arasındaki dengesizlik. Koreli borsaların dijital varlık türevi ürünleri sunması yasak; bu nedenle yurt içindeki yatırımcılar yalnızca spot (anlık) işlemlerle sınırlı kalırken, yurt dışındaki vadeli işlem piyasaları tam kapasiteyle çalışıyor. Bu türev ürünler, varlığın kendisi el değiştirmeden yalnızca fiyat farkını ödeyerek hesap kapatıyor; bu da onları dijital varlık aktarımı ya da ödünç verme gibi vergilenebilir kategorilere oturtmayı zorlaştırıyor. Sonuç, yurt içinde kazanılan gelirin vergilendiği ama yurt dışı türev gelirinin büyük ölçüde vergi dışında kaldığı bir sistem olurdu. Ölçek de küçük değil: 2023'te Koreli kullanıcıların tek bir yurt dışı borsadaki aylık işlem hacmi yaklaşık 85 trilyon won'a ulaştı ve bunun yaklaşık 83 trilyon wonu, yani yüzde 98'e yakın kısmı vadeli işlemlerden geliyordu. Kim, kullanıcıların ve varlıkların, yurt içinde bulunmayan ürünlere ulaşmak için yurt dışına kaydığını ve dengesiz bir verginin bu çıkışı daha da hızlandıracağını uyardı. Doğrulama sorunu işi daha da güçleştiriyor. Alım ve satımın ikisi de yurt içi borsada gerçekleştiğinde kayıtların denetimi kolay; ama işlemler yurt dışı mekanlara, merkezi olmayan bir DEX'e, bankalar dışı tezgâh masalarına, kullanıcıdan kullanıcıya işlemlere ve kişinin kendi elinde tuttuğu cüdanlara, ister sıcak cüzdan ister soğuk saklama olsun, yayıldığında alım tarihi ile maliyet esasını belirlemek neredeyse imkânsız hale geliyor. Vergi yükünün tek başına yurt içi operatör kullanıcılarının üzerine kalması tehlikesi tam olarak buradan doğuyor. Stablecoin'ler bu açığı daha da genişletiyor: gelir vergisi kanunu ne kullanıcı koruma yasası bunları ayrı bir kategori olarak sınıflandırmıyor. Bu durumda bir dolar stablecoin'ini wone çevirmek, wondolar kuru'na bağlı kur farklarının vergilendirilmesi riskini doğururken, geleneksel finans kurallarına göre sıradan yabancı para kazançları vergiden muaf kalıyor. Ayrıca her bir satın alma işlemi won bazlı stablecoin ile kapatıldığında vergilenebilir bir kazanç hesabı gerekebilir. Kim, amacın vergiden kaçmak olmadığını, vergi matrahının açık biçimde tanımlanmasını istediğini belirtti. Bunu Temel Yasa'ya bağladı: stablecoin'lerin yasada nasıl sınıflandırıldığı vergilendirilebilir geliri belirlemeli, sınıflandırma yokken vergi konursa karışıklık ve anlaşmazlıklara davetiye çıkarılır. Yurt içi operatörlerin yurt dışı rakipleriyle adil rekabet edebileceği bir sistem istediğini söyleyen Kim'in sözleri şöyle kapandı: soru yalnızca vergi almak için neyin var olması gerektiği değil, kullanıcıların ve fonların yurt dışına akışını en aza indirmek için neyin var olması gerektiğidir.

Ocak Vergisinden Önce Dar Bir Aralık Takvimi

Bu tartışmanın özünde takvim var. Hükümet tasarısı bu ay sunulacak, Meclis Aralık'ta geçirmeyi amaçlıyor ve vergi Ocak 2027'de başlıyor. Bir vergi mevzuatını, henüz var olmayan bir çerçeveyle hizalamak için önünde yıllar değil, haftalar var. DAXA'nın 85 trilyon wonluk aylık yurt dışı hacim rakamı, erteleme gerçekleşmezse vergi dışında kalacak matraha bir boyut veriyor ve sektörün neden sıralamayı tersine çevirmek istediğini açıklıyor. Ancak hiçbir şey kesinleşmiş değil: pazartesi açıklamaları bireysel görüşler ile bakanlığın inceleme yürüttüğü yönündeki ifadelerden ibaret; Temel Yasa üzerinde hâlâ borsa hissedarı üst sınırı ve bankaların çoğunlukta olduğu stablecoin konsorsiyumu gibi açık kalemler bulunuyor. Koreli kullanıcıların mekan seçimindeki tereddüt, En İyi Kripto Borsaları kıyaslamalarında gözle görülüyor; hacmin nereye kaydını belirleyen coğrafya değil, ürün çeşitliliği.