FSB, Türkiye'nin 200 Milyar Dolarlık Kripto Piyasası İçin Stablecoin Kuralları İstiyor

FSB'nin Türkiye Ulusal Değerlendirmesi

Finansal İstikrar Kurulu (Financial Stability Board, FSB), Türkiye'den Çarşamba günü kripto piyasalarını daha sıkı denetlemesini ve stablecoin alanına özel kurallar getirmesini istedi. Kurul, ülkelerin 2023 tarihli küresel kripto varlık standartlarını uygulamasını inceleyen ulusal değerlendirme raporunda bu önerileri sıraladı. Rapor, Türk makamlarının kripto servis sağlayıcılarını kayıt altına alma ve lisanslama konusundaki ilerlemesini takdir ediyor; ancak yargı alanında hâlâ bir stablecoin çerçevesi bulunmadığını, finansal istikrar açısından kripto kaynaklı risklerin resmî bir yapı içinde izlenmeye başlanması gerektiğini tespit ediyor. Değerlendirme, aynı standartların dünya genelindeki uygulamalarında boşluklar bulan 2025 tarihli geniş kapsamlı FSB incelemesinin devamı niteliğinde.

Stablecoin bölümünde rapor, ihraççılardan her bir tokenin referans para birimine karşı değerini koruyacak mekanizmalar kurmasını ve rezervleri şeffaf biçimde yönetmesini istiyor; kullanıcıların da varlıklarını zamanında referans para birimine çevirebilme hakkı bulunuyor. Yurt dışında ihraç edilmiş dolar bazlı stablecoin'leri kullanıcılarına dağıtan yerel platformlar için ise rezerv içeriği ve denetimi üzerine daha güçlü şartlar öngörülüyor. Rapor ayrıca, belirli stablecoin'lerin elektronik para muadili sayılabilmesine imkân tanıyan elektronik para mevzuatındaki son değişikliğin ödeme mevzuatıyla ilişkisinin netleştirilmesini ve dolar bazlı stablecoin'lerin yurt içinde ödemede kullanımını engelleyen önlemlerin sürdürülmesini öneriyor; Türkiye, kripto varlıkların ödemede kullanımını zaten tamamen yasaklıyor.

Kurul, halihazırda yürürlükte olan koruma önlemlerini de tanıyor. Sermaye Piyasası Kurulu, Mart 2025'te borsa ve saklama hizmeti veren kuruluşlar için asgari sermaye eşiklerini de kapsayan lisans ve işleyiş kuralları getirdi; bunun yanında saklama hizmetinde varlık ayrımı kuralları ve kripto faaliyetini izleyen merkezi bir platform devreye girdi. Deneticilerden yaptırım gücünü artırmaları, yabancı muhataplarla bilgi paylaşımını geliştirmeleri ve hane halkının kripto yatırımlarını, para akışlarını ile kripto şirketlerinin bankalarla bağlantılarını düzenli biçimde takip etmeleri isteniyor.

7,1 Milyon Hesap, 200 Milyar Dolar Hacim

Değerlendirme, Ağustos 2026 itibarıyla atılan adımları kapsıyor ve Türkiye pazarını ayrıntılı biçimde boyutlandırıyor. Raporda aktarılan verilere göre kripto işlem hacmi 2025'te yaklaşık 200 milyar dolara ulaştı; bu, Türkiye'yi dünyanın en büyük yirmi pazarı arasında ve Orta Doğu ile Kuzey Afrika'da birinci sıraya yerleştiriyor. 7,1 milyondan fazla kripto hesabı, 5,3 milyon hesap sahibine ait ve hesapların yüzde 51'i bakiye taşıyor. Yerel servis sağlayıcılarda kayıtlı varlıklar 2026'da yaklaşık 3 milyar dolar değer biçimi aldı.

Faaliyette bireysel yatırımcılar ağırlıkta ve işlem alma beklentisiyle hareket ediyor. Dolar endeksli stablecoin'ler hem liranın değer kaybına ve enflasyona karşı korunma aracı hem de fonları yurt dışına taşıma kanalı olarak kullanılıyor; değerlendirmede atıf yapılan zincir üstü veriler, bu tokenlerin 2025'te işlemlerin yüzde 17'sini oluşturduğunu gösteriyor. Yerel bir kuruluşun ihraç ettiği tek stablecoin olan BiLira (TRYB), yaklaşık 5,9 milyon dolarlık piyasa değerine sahip. Finansal suçları araştırma kurulu MASAK, belirli stablecoin transferlerine günde 3.000 dolar, ayda 50.000 dolar sınırı uyguluyor. Yerel platformlar yalnızca spot işlemlere açık olduğu için marjlı işlem (margin trading) veya türev ürün arayan kullanıcılar yabancı borsalara yöneliyor; değerlendirmede aktarılan rakamlar, Binance Global'in Türkiye pazarındaki payının 2026'nın ilk çeyreğinde yüzde 70'e yakın olduğunu gösteriyor.

Lisanslama süreci ana darboğaz olarak öne çıkıyor. Temmuz 2024'te yürürlüğe giren yasa, kripto servis sağlayıcılarını sermaye, likidite ve saklama kurallarıyla Sermaye Piyasası Kurulu denetimine bağladı; müşteri varlıklarının her günün sonunda en az yüzde 95'inin yetkili bir saklayıcıda tutulması şartı da bu paketin parçası. Yerinde incelemeler tamamlandı, ancak sınırlı teknoloji denetim kapasitesi ve yetkili saklayıcı kıtlığı geçişi yavaşlattı. Haziran 2026 sonunda altı banka bankacılık düzenleyicisinden kripto saklama ön izni almış, üçü piyasa düzenleyicisinin onayını geçmişti. FSB, geçici kayıttan tam lisansa kadar her aşama için yayınlanmış bir takvim istiyor. Yabancı platformlardaki ve kullanıcıların kendi cüzdan adreslerindeki varlıklar ise 2026 başından bu yana yerel platform verilerini haftalık toplayan ulusal kayıt sisteminin dışında kalıyor.

Tavsiye Niteliğinde Öneriler, Bağlayıcı Değil

Ulusal değerlendirme bağlayıcı güce sahip değil; Türk makamlarına yapılan bir öneri niteliğinde ve stablecoin ihraççılarına ya da platformlara yeni yükümlülük getirmesi ayrı bir mevzuat çalışması gerektiriyor. Ancak aynı belgedeki piyasa verileriyle okunduğunda öncelikler tutarlı bir tablo çiziyor: Dolar stablecoin'leri kullanım egemenliğini elinde tutarken, tek yerel ihraççı ancak 5,9 milyon dolarlık bir hacme karşılık geliyor; rezerv şeffaflığı bu nedenle ağırlıkla yabancı tokenlerin yerel dağıtıcıları üzerinden işlemeyecek, ki rapor tam da bu grubu öne çıkarıyor. Pratik kısıt ise lisanslamadaki gecikme: Geçici kayıt hâlâ olağan durum ve saklayıcılar azken, tam lisanslar verilmeden denetim sıkılaştırılamaz. Yakın dönemde izlenecek başlıklar, merkez bankasının stablecoin'ler için elektronik para eşdeğerliğine dair kuralları ile Sermaye Piyasası Kurulu'nun kurulun istediği aşamalı lisans takvimini yayınlayıp yayınlamayacağı.