Fed Başkanı Warsh, Yapay Zekânın Süper Zekâ Yolu İçin Üç Senaryo Modelledi
Fed Başkanı Kevin Warsh, yapay zekânın ekonomiyi nasıl etkileyeceğine dair üç senaryo modelledi: verimlilik artışı, yükselen işsizlik ve borsa düşüşü.
AI ÖzetiAI
- Fed Başkanı Kevin Warsh, Pazartesi günü yapay zekâ için üç ekonomik senaryo modellediğini açıkladı.
- Fed üyesi Michael Barr, yapay zekâ finansmanında bilanço dışı taahhütlerin 3 trilyon doları aştığını söyledi.
- Süper zekâ terimi, Ekim ayında Trump yönetiminin yürütme emriyle Fed terminolojisine girdi.
- ABD'nin araştırma çabası 1930'lardan bu yana 20 kattan fazla büyüdü, araştırma verimliliği geriledi.
Üç Senaryo Var, Öngörü Yok
ABD Merkez Bankası (Fed) Başkanı Kevin Warsh, Pazartesi günü Fed personelinin yapay zekânın ABD ekonomisini nasıl dönüştürebileceğini modellemeye başladığını açıkladı. Çalışma, büyüme, istihdam ve piyasalar için olası üç yolu, hiçbiri gerçekleşmeden önce test etmeye yönelik. San Francisco'da, Fed Yönetim Kurulu ile San Francisco Fed'in birlikte düzenlediği Verimlilik ve İstihdam konferansında konuşan Warsh, bu çalışmayı bir kehanet değil, senaryo analizi olarak konumlandırdı. "Bunlar açıklayıcı senaryolar, öngörü değil" diyen başkan, önümüzdeki birkaç yılda ne olabileceğini test etmek için basitleştirilmiş ekonomik modellerin kullanıldığını söyledi. İlk yolda yapay zekâ, şirketlerin aynı kaynaklarla daha fazla üretmesini sağlıyor; üretim tarihsel büyüme oranının üzerine çıkarken çalışanlar da kazançtan pay alıyor ve işsizlik, ekonomistlerin sağlıklı bir iş piyasasıyla ilişkilendirdiği seviyenin yakınında kalıyor. İkinci yol, bu hızlı büyümeyi koruyor; ama şirketler, işinden olanların yeni iş bulabildiğinden hızlı biçimde rolleri otomatikleştirdiği için işsizlik, verimlilik artışına rağmen o seviyenin üzerine tırmanıyor. Üçüncü yol ise yapay zekâ altyapısına yapılan ağır harcamaların, piyasaların beklediği getiriyi üretemeyeceğini varsayıyor: hisse fiyatları büyük kâr beklentisiyle yükseliyor ve bu beklentiler sonunda fazla iyimser çıkıyor. "Özsermaye değerlemeleri düşebilir ve bu, ekonomik bir yavaşlamaya yol açabilir" diyen Warsh, vaat edilen verimlilik patlaması gerçekleşmeden ekonominin toparlanmasına giderken işsizliğin çok daha sert biçimde artacağını aktardı. Buradaki ifade gündelik bir konuşma değil: "süper zekâ" ya da kısaltmasıyla SI, Ekim ayında, Trump yönetiminin bir yürütme emrinin ardından resmî Fed terminolojisine girdi; bunu merkez bankasının kendi terminoloji sayfası doğruluyor. Fed üyesi Michael Barr, Pazartesi günü verdiği ayrı bir konuşmada, yapay zekâ inşaat patlamasının giderek karmaşık düzenlemelerle, uzun vadeli bilgi işlem kiralama sözleşmeleri, enerji anlaşmaları ve finansal garantiler dahil finanse edildiği konusunda uyardı. Fed, bu bilanço dışı taahhütlerin olası azami değerinin şu anda 3 trilyon doları aştığına inanıyor. Bunlar halihazırda ödenmesi gereken borçlar değil; ama yapay zekâ gelirlerindeki bir hayal kırıklığının, veri merkezi inşa eden şirketlerin ötesinde sorunlar yaratabileceğini gösteriyor. Warsh, sözlerinde faiz oranı değişikliği önermedi.
SI, Elektriğin Ötesinde Neden Farklı
Warsh, bu çalışmaya daha derin bir gerekçe de sundu: süper zekâ, elektrik ya da içten yanmalı motor gibi önceki genel amaçlı teknolojilerden farklı ekonomik özellikler taşıyabilir. Ona göre o buluşlar, kendilerinden sonra gelen yenilikleri hızlandırarak etkiliyordu; oysa SI, yeni fikirlerin üretimini de otomatikleştirebilir ya da hızlandırabilir. Bu ayrım büyüme muhasebesi açısından önemli, çünkü uzun vadeli genişlemenin sınırı, ekonominin fikir üretme hızı olmuştur. Başkan, ABD'nin araştırma çabasının 1930'lardan bu yana 20 kattan fazla büyüdüğüne dair tahminlere değindi; aynı dönemde araştırma verimliliği, yani harcanan her dolar ya da her araştırmacı başına elde edilen çıktı, sert biçimde geriledi. Eğer SI bu darboğazı aşabilirse, büyüme uzun vadeli ortalamanın üzerinde geniş bir süre kalabilir; bu da pratikte ilk senaryoya karşılık geliyor. Başkan iddianın sınırlarını da çizdi. Makineler insan muhakemesinin ve sorumluluğunun yerine geçemez, çünkü sistemleri insanlar tasarlayacak, inşa edecek ve son kararları verecek. Bir güvenlik boyutuna da dikkat çeken Warsh, SI'nin kötü niyetli aktörlere güçlü araçlar sunabileceğini ve Fed'in kritik altyapının kırılganlığını izlediğini söyledi. Kurul personeli, süper zekânın ne kadar hızlı gelişeceğine ve ekonomik etkilerinin ne ölçüde yayılacağına göre kurgulanmış senaryoları analiz ediyor. Warsh hiçbir yola tarih iliştirmedi; teknolojinin kendisinin ne kadar hızlı olgunlaşacağını da açık bıraktı. Onun çerçevesinde merkez bankasının rolü, teknolojinin yayılmasını desteklemek ya da karşı çıkmak değil, ekonomik etkisini anlamak ve para politikasını gelecek olana hazırlamak. Senaryoların politika tartışması için varsayımlar olduğunu, hangi geleceğin gerçekleşeceğine dair bir projeksiyon olmadığını da yineledi.
Piyasalar İçin Kötü Senaryo
Piyasalar açısından işleyen yol, üçüncü senaryo; çünkü doğrudan varlık fiyatlarından geçiyor: şirketler altyapıya aşırı yatırım yapıyor, yapay zekâ inşa edenlerin piyasa değeri sıkışıyor, büyüme yavaşlıyor ve herhangi bir toparlanma gelmeden işsizlik artıyor. Bu yolda, kalabalıklaşmış yapay zekâ odaklı pozisyonlar tüm piyasa ile birlikte darbe alıyor; teknoloji duygusuna kaldıraçla bağlı riskli varlıklar, kripto dahil, düşüşü paylaşıyor; varlık sınıfları genelinde pozisyon tartan yatırımcılar, tek bir tema ikisini de domine ettiğinde kripto para ile hisselerin nasıl davrandığını karşılaştırabiliyor. Barr'ın 3 trilyon dolarlık tahmini, kötü senaryoya ayrı bir finansman boyutu da katıyor: bilanço dışında tutulan taahhütler, sıkıntının inşa eden şirketlerde değil, karşı taraflarda ortaya çıkabileceği anlamına geliyor. Warsh Pazartesi faiz değişikliği önermedi; politika sorusu, 8 ve 9 Aralık için planlanan Fed'in bir sonraki toplantısında yeniden gündeme geliyor.
Birincil kaynaklar
- terminoloji sayfası · federalreserve.gov
- Pazartesi günü verdiği ayrı bir konuşmada · federalreserve.gov
Yapay zekâ destekli üretildi, AI ile incelendi ve COINOTAG editöryal gözetiminde yayımlandı.

