Choi Eun-seok Yasası Güney Kore'nin Dijital Varlık Vergisini 2029'a Erteliyor

İndirim 50 Milyon Wona Yükseliyor

Güney Kore'de 27 Ekim Salı günü Gelir Vergisi Kanunu'na sunulan kısmi değişiklik, dijital varlık vergilendirmesinin başlangıcını iki yıl geriye çekiyor: yürürlük tarihi 1 Ocak 2027'den 1 Ocak 2029'a kayıyor. Tasarıyı Millî Meclis'e ana muhalefetteki People Power Party'den milletvekili Choi Eun-seok sundu. Halen yürürlükte olan yasaya göre sanal varlıkların satışı veya kiralanması üzerinden elde edilen gelir “diğer gelir” olarak sınıflandırılıyor; önce yıllık 2,5 milyon wonluk temel indirim uygulandıktan sonra kalan tutar, %20'dir sabit bir oran üzerinden vergilendiriliyor. Temel indirim, bu yapıda herhangi bir orana tabi tutulmadan önce vergiye tabi gelir miktardan düşen sabit rakamı ifade ediyor. Değişiklik hem temel indirimi hem de asgari vergi eşiğini 50 milyon wona çıkarıyor; böylece bir mükellefin yıllık dijital varlık geliri bu seviyenin altında veya bu seviyede kaldığında hiç gelir vergisi ödenmeyecek. Erteleme hem satış hem de kiralama gelirlerini kapsıyor ve %20'lik orana dokunmuyor.

Teklifin ikinci ayağı, mevcut hukukta hiç bulunmayan zarar avantajı. Belirli bir yılda dijital varlık işlemlerinden elde edilen toplam geliri gerekli giderler aşarsa, ortaya çıkan açığın izleyen beş vergi dönemi boyunca dijital varlık gelirinden düşülmesi mümkün hale geliyor; bu mekanizma zarar mahsubu (loss carryforward) olarak biliniyor. Ancak bir şart bağlı: zarar, sanal varlık işletmecilerinin sunduğu işlem geçmişleri dâhil nesnel kayıtlarla belgelenecek. Değişiklik metni, uygulama öncesinde sistemi tamamlanabilsin diye dijital varlık gelirinin vergilendirilmesinin geciktirilmesi gerektiğini belirtiyor. Ayrıca yurt dışı borsalarda işlem görüp kişisel cüzdanlarda saklanan varlıkların edinim maliyetini doğrulamak için yeterli vergi altyapısının bulunmadığına da atıf yapıyor.

Hisse Senedi Eşitliği ve Volatilite Gerekçesi

Choi'nin gerekçeleri varlık sınıfları arasındaki adalet ekseninde toplanıyor. Finansal yatırım gelir vergisi kaldırıldığı için, borsada işlem gören yerli hisse senetlerinden sıradan bireysel yatırımcıların elde ettiği sermaye kazançları ilkece hiç vergilendirilmiyor. Choi, bu temel karşısında dijital varlıklara yalnızca yıllık 2,5 milyon wonluk indirim uygulanmasının yatırım varlıkları arasında bir eşitsizlik yaratağını savunuyor; onun bu sınıfı borsada işlem gören hisselerden altına kadar uzanacak biçimde geniş tanımladığı görülüyor. İkinci gerekçe volatilite: dijital varlıklar fiyatlarında büyük dalgalanmalar yaşarken mevcut kurallar zararların bir sonraki yıla taşınmasına izin vermiyor. Tasarının gerekliliğini bu iki argümanı birlikte sunarak açıklayan Choi, böylece tasarının gerekliliğini ortaya koyuyor.

Yasa tasarısı teklif aşamasında olduğu için öne çıkan üç parametresi, yani iki yıllık erteleme, 50 milyon wonluk indirim ve beş yıllık zarar mahsubu, hiçbiri kesinleşmiş değil. 2,5 milyon wonluk mevcut indirim ile zarar mahsubunun bulunmaması hâlâ yürürlükte. Millî Meclis'in inceleme takvimi belirlenmiş değil, hükümetin tasarıya yaklaşımı da henüz belli değil. Okuyucunun bugün bilmesi gereken şey şu: mükellefleri bağlayan rakamlar değişmedi, yılda 2,5 milyon won düşülüyor, üzerine 20% vergi alınıyor ve zarar avantajı yok; Meclis bu değişikliği Gelir Vergisi Kanunu'na yazmadığı sürece bu böyle sürer.

Teklif, genel politika tartışmasının hâlâ netleşmediği bir dönemde masaya geldi. Demokratik Parti, parti-hükümet konsey düzeyinde bir erteleme üzerinde konuştu ama bir sonuca varamadı; kararın bir ila iki hafta içinde çıkması bekleniyordu. Bu tasarının önemi, mevcut hâliyle yasalaşacağı ölçüde az. Asıl anlamı, soyut bir biçimde yürüyen tartışmaya ilk kez 2029, 50 milyon won ve beş yıl gibi somut rakamlar eklemiş olması. Vergi mükellefleri için bugün geçerli olan rakamlar değişmedi: yılda 2,5 milyon won indirim, fazlası üzerinden 20% ve zarar mahsubu yok, en azından Meclis bu değişikliği kanun haline getirene kadar.