Advertise

Makro

Fed İstikrar Raporunda Bankaların Yapay Zeka Maruziyetini 1 Trilyon Dolara Yakın Gösterdi

ABD Merkez Bankası (Fed), büyük Amerikan bankalarının yapay zeka sektörüne olan finansal maruziyetini 1 trilyon dolara yakın seviyede hesapladı.

Yazar ol
17 Kasım 2026, 07:18 TSİ4 dakika okuma süresi
AI ÖzetiAI
  • Fed, 13 Kasım'da yayımlanan raporda bankaların yapay zeka maruziyetini 1 trilyon dolara yakın tahmin etti.
  • Ocak ile Ekim arasında veri merkezi finansmanı için 680 milyar dolar borç ihraç edildi.
  • Büyük teknoloji şirketlerinin 3 trilyon doları aşan gelecek kira ve garanti yükümlülüğü bulunuyor.
  • Ankette katılımcıların yüzde 87'si yapay zekayı büyük finansal risk olarak gösterdi.

Fed Bankaların Yapay Zeka Maruziyetini 1 Trilyon Doların Hemen Altında Ölçtü

ABD Merkez Bankası (Fed), büyük Amerikan bankalarının yapay zeka sektörüne olan finansal maruziyetini 1 trilyon dolara yakın seviyede hesapladı. Rapor, yapay zeka yatırımlarının getirileri beklentinin altında kalırsa teknoloji şirketlerinde doğacak kayıpların bankalara ve varlık yöneticilerine bulaşabileceği uyarısını da içeriyor. Tahmin, Fed'in 13 Kasım Cuma günü yayımladığı altı aylık Finansal İstikrar Raporu'nda yer alıyor ve merkez bankasının yapay zeka altyapısı borçlanmasını ile finansal risklerini ilk kez ayrı bir başlıkta ele alması bakımından çığır açan bir adım niteliğinde.

Rakam doğrudan kredilerin çok ötesine uzanıyor. Teknoloji şirketlerine sağlanan finansman, veri merkezi geliştiricileri, yapay zeka altyapısına bağlı özel amaçlı araçlar, özel kredi yöneticileri ve enerji tedarikçileri de hesaba dahil. Fed, bu sayının zarar yazılmış kayıp değil maruziyet olduğunu ve aynı riskin merkez bankasının yıllık banka stres testlerinde de değerlendirildiğini belirtiyor. Borçlanma hızla büyüdü: Ocak ile Ekim arasında veri merkezleri ve gelişmiş bilişim altyapısı fonlamak için ihraç edilen borç 680 milyar doları aşarken bu tutar, 2023 boyunca toplanan 130 milyar doların yaklaşık 5,2 katına denk geliyor. Gelişmiş bilişime bağlı ihraç edilmiş kamu tahvilleri Ekim itibarıyla 1,1 trilyon doların üzerine çıktı; yapay zeka kaynaklı borçlanma, yatırım yapılabilir kurumsal ihraç içinde 2023'teki yüzde 6'nın altındaki payından bu yıl yaklaşık yüzde 31'e tırmandı.

Bilanço dışı taahhütler daha da hızlı büyüdü. NVIDIA (NVDA), Microsoft ve Oracle dahil yedi büyük teknoloji şirketi, gelecekteki kira ödemeleri, uzun vadeli satın alma sözleşmeleri ve finansal garantiler toplamında 3 trilyon doların üzerinde yük altında. Henüz başlamamış kiralamalar 1 trilyon doları, uzun vadeli sözleşmelerle kalıntı değer garantileri ise 2 trilyon doları aşıyor. Bu yükümlülükler bugün şirket bilançolarında tam olarak görünmese de yapay zeka talebi beklentileri karşılamazsa kârları üzerinden baskı kuracak. Finansman yapıları da değişti: büyük teknoloji şirketleri veri merkezlerini bir zamanlar kendi kaynakları veya kurumsal tahvillerle inşa ederken projeler artık özel krediye, proje finansmanına ve yapılandırılmış araçlara daha çok yaslanıyor. Sistem içindeki endişe ölçülebilir biçimde arttı. Fed'in finansal istikrar görüşmecilerine yönelik anketinde katılımcıların yüzde 87'si yapay zekayı büyük bir finansal risk olarak gösterdi; bu oran altı ay önceki yüzde 50'den yukarı. Katılımcıların yüzde 52'si ise risk varlıklarında geniş tabanlı gerileme olasılığına işaret etti.

New York Fed Bankaların Kırılganlığının Yükseldiğini Belirledi

Aynı yöne bakan ayrı bir çalışma, bankacılık sisteminin kendisine odaklanıyor. 12 Kasım'da yayımlanan New York Fed analizine göre ABD bankalarının kırılganlığını ölçen dört göstergeden üçü yükseliş trendinde; bu göstergeler sermaye açıklarını, likidite baskısını, mevduat çıkışlarını ve zorunlu varlık satışı riskini kapsıyor. New York Fed, mevcut kırılganlığı 2008-2009 krizi hemen öncesindeki seviyelerin altında ama 2015 ile 2020 arasında kaydedilen düşük okumaların üzerinde buldu. 2022'deki sert faiz artışı şokunun tekrarlanması durumunda bankaların hedef oranlarını korumak için yaklaşık 151,1 milyar dolar ek sermayeye ihtiyaç duyacağı hesaplandı.

Fed'in raporu kredi zincirinin nasıl kurulduğunu da anlatıyor: bir bulut şirketi veri merkezi geliştiricisiyle uzun vadeli bir kiralama imzalıyor, geliştirici bu sözleşmeye karşı borçlanıyor ve bir çip üreticisi müşteri ekipmanının kalıntı değerini garanti altına alıyor. Talep öngörülerle örtüştüğünde yapı işliyor ve her taraf kazanıyor. Getiriler geri kaldığında ise kayıplar aynı bağlantılar boyunca bankalara, özel kredi fonlarına ve sigortacılara ilerliyor. Fed, büyük teknoloji şirketlerinin daha küçük ve daha düşük notlu karşı taraflarla finansal bağlarını derinleştirdiğini de ekliyor; bu firmaların fiilen taşıdığı risk, bilançolarında görünen borcu aşabilir.

Fed Başkanı Kevin Warsh, 16 Kasım Pazartesi günü resmi bir uyarıya imza attı. San Francisco'da verimlilik ve istihdam çalışma grubu konferansının açılışında konuşan Warsh, merkez bankasının yapay zekanın ekonomik etkisine ilişkin senaryo analizine başladığını söyledi. Trump yönetiminin teknoloji için kullandığı terimle söylenen sözde süper zekanın etkilerini kavramanın bir Fed sorumluluğu olduğunu belirtti. Warsh iki yolu da sıraladı: Yapay zeka beklenenden az teslim ederse büyük sermaye harcamalarının getirileri düşer, hisse değerleri geriler ve daha yavaş büyüme işsizliği yukarı iter. Verimlilikte belirgin bir iyileşme yakalanırsa ekonomi tam istihdama yakın kalırken ortalamanın üzerinde büyümeyi sürdürebilir. Başkan, bu senaryoların resmi bir ekonomik öngörü değil incelenecek olasılıklar olduğuna dikkat çekti. Zamanlama açısından bir not önemli: rapor, 28 Ekim Çarşamba tarihine kadar toplanan bilgilere dayanıyor, yani NVIDIA'daki yönetim değişikliğinin ardından doğan belirsizlik değerlendirmeye yansımış değil.

1 trilyon dolarlık manşet rakamı, riskin bugün nerede yoğunlaştığını eksik anlatıyor. Bankaların bilançolarına geçen maruziyet büyük, ama 3 trilyon dolarlık kira, sözleşme ve garanti yükümlülükleri daha hızlı büyüyor ve ağırlıkla bilanço dışında duruyor; bu yüzden bildirilen kurumsal borç, yapay zeka yapısının finansmanının yalnızca bir bölümünü yakalıyor. Rapordaki en çarpıcı tek veri duygudaki kayma: yapay zekayı başlıca finansal risk olarak gören katılımcıların oranındaki 37 puanlık altı aylık artış. Kredi spreadlerinden kripto türev funding rate sinyallerine kadar varlıklar genelinde risk iştahını fiyatlayan piyasalar için izlenecek rakamlar, nakit talebine dönüşebilecek olanlar: faiz şoku altındaki 151,1 milyar dolarlık sermaye tahmini ve gerçek yapay zeka talebi sınandığında vadesi gelen kiralama yükümlülükleri.

COINOTAG'in editöryal ve araştırma ekibi.

AI Destekli

Yapay zekâ destekli üretildi, AI ile incelendi ve COINOTAG editöryal gözetiminde yayımlandı.

Fiyata Etki Eden Haberler

Canlı
Tüm son dakika haberleri
Son Dakika