BIS Başkanı De Cos: 315 Milyar Dolarlık Stablecoin Pazarı Temel Ödemelere Uygun Değil

De Cos Üç Test Kriteri ortaya koydu

Uluslararası Ödemeler Bankası'nın (BIS) Genel Müdürü Pablo Hernández de Cos, 28 Ağustos'ta stablecoinlerin (sabit değerli dijital paralar) büyük ölçekte güvenilir bir ödeme aracı olarak işlev göremeyeceğini savundu. De Cos bu değerlendirmesini, Wyoming'de Kansas City Fed'in ev sahipliğinde düzenlenen Jackson Hole ekonomi politikası sempozyumunda yaptığı konuşmada dile getirdi. Küresel merkez bankası yöneticilerinin önünde konuşan de Cos — kurumunun üyeleri arasında 63 merkez bankası ve para otoritesi bulunuyor — stablecoinlerin bir paranın karşılaması beklenen üç temel özelliğin hiçbirini karşılayamadığını söyledi: tekellik (singleness), birlikte çalışabilirlik (interoperability) ve sağlamlık (soundness). Tekellik, yani bir para biriminin bir biriminin başka bir birimle parite üzerinden değişebilmesi güvencesi, stablecoin transferlerinin merkez bankası kayıtlarında nihai olarak mutabakata bağlanmaması nedeniyle zayıf kalıyor; bir ihraççıya duyulan güven sarsılırsa token, nominal değerinin belirgin biçimde altına düşebiliyor. Birlikte çalışabilirlik ise aynı coinin Solana gibi ağlarda birbirinden ayrı blokzincirlerinde dolaşırken defterler arasında doğrudan hareket edememesi nedeniyle bozuluyor. Sağlamlık konusunda ise de Cos, kullanıcıların kör imza (blind signing) yoluyla transferleri onaylayabildiği kendi kendine yönetilen cüzdanlardaki akışların büyük ölçüde kara para aklama ve terörizmin finansmanıyla mücadele kontrollerinin dışında kaldığına dikkat çekti. Çözüm olarak öne sürdüğü model ise tokenize mevduatlar: bankaların ihraç ettiği bu tokenlar, bankalar arası bacakta merkez bankası rezervleri üzerinden mutabakata bağlanıyor ve tekelliği yapısal olarak koruyor. De Cos, bu yolun parasal sistemin temelini bozmadan tokenizasyonun faydalarını yakalamanın daha doğrudan bir biçimi olduğunu ifade etti ve iki modelin rolleri net biçimde ayrılırsa bir arada var olabileceğini — mevduatların perakende ve toptan mutabakatın ağırlığını taşıyacağı, stablecoinlerin ise daha dar kullanım alanlarıyla sınırlanacağı — belirtti. Konuşmanın tam metni BIS'in internet sitesinde yayımlandı. 2027'de Christine Lagarde'ın yerini alarak ECB başına geçme adayı olarak görülen de Cos, bu pozisyona destek veren en önde gelen kurumsal ses haline gelmiş durumda.

FSI Bülteni 33, grup düzeyindeki boşlukları ifşa etti

Konuşmadan bir gün önce, 27 Ağustos'ta, BIS'in Finansal İstikrar Enstitüsü (FSI) FSI Briefs 33 başlıklı raporunu yayımladı. İhraççı kurallarını yargı alanları arasında karşılaştıran bu çalışma, tutarlı bir küresel çerçeve olduğu izlenimini zayıflatıyor. Rapora göre mevcut ihtiyati düzenlemeler altında bankaların yapabileceği faaliyet alanı epey genişken, özellikle stablecoin ihraççıları için kaleme alınan kural kitapları ihraççının iş alanını çok daha sıkı biçimde kısıtlıyor. Ancak bu sıkı kısıt yalnızca ihraççı tüzel kişiye bağlanıyor ve kurumsal gruba yayılmıyor; bu da banka dışı bir ihraççının, yapısına bağlı olarak kısıtlı faaliyetleri iştirakleri üzerinden yürütüp sınırları dolanmasına izin verebiliyor. FSI'nin vardığı sonuç net: büyük banka dışı ihraççıların denetimi yalnızca ihraç şirketini değil, tüm kurumsal grubu kapsamalı. Düzenleyici hamleler paralel ilerliyor: Amerika Birleşik Devletleri, ödeme stablecoinlerine yönelik GENIUS Yasası'nı Temmuz 2025'te yürürlüğe koydu ve Hazine, Nisan 2026'da kanun kapsamındaki ilk taslak kuralları yayımladı. Washington'un çerçevesi Basel'in yaklaşımından keskin biçimde ayrılıyor — Hazine Bakanı Scott Bessent, stablecoinleri doların rezerv para statüsünü pekiştiren ve ABD Tahvillerine olan talebi yükselten bir “dijital finans devrimi” olarak savunuyor. De Cos'un itirazı ise fonlama tarafına odaklanıyor: mevduatlar, ortasında banka bulunmadan hodllere getiri benzeri ödeme yapabilen tokenlara kayarsa — ki bu, yield farming ile DeFi kullanıcılarının bildiği spread dinamiğinin aynısı — bankalar daha maliyetli toptan fonlamaya yönelir, bu yük daha yüksek kredi faizleriyle borçlulara yansır ve küçük ile orta ölçekli işletmelere verilen kredi ilk önce daralır. Yurt dışında ise de Cos, dolara endeksli stablecoinlerin yaygın kabulünün bir ülkenin para egemenliğini aşındırabileceği ve kendi para politikasının aktarımını körelebileceği uyarısında bulundu. Şimdilik kayış halinde: BIS analizi, stablecoin piyasa değerini Nisan 2026 başında yaklaşık 315 milyar dolar olarak hesapladı; gerçek ödeme kullanımı ise geleneksel kanalların hâlâ küçük bir kesiminde kalıyor. Piyasayı anlık izlemek isteyen okurlar, spot ve vadeli fiyatları Gate üzerinden canlı takip edebilir.

Tokenize mevduatlara onay

COINOTAG'ın okuması şöyle: bu, varlık sınıfına yönelik bir FUD çabası değil, sınır çizme egzersizi. Birincil belgeler — 28 Ağustos Jackson Hole konuşması ve 27 Ağustos tarihli FSI bülteni — tek bir kilit noktada hemfikir: BIS, merkez bankası parasıyla mutabakata bağlanan tokenize mevduatların günlük ödemelerin ağırlığını taşımasını, stablecoinlerin ise daha dar bir çevreye sıkıştırılmasını istiyor. İhraççılar için somut risk FSI'nin önerdiği grup düzeyi denetim; ABD dışındaki hazineler için ise dijital dolarizasyon. Washington'un GENIUS Yasası kural yazım sürecinin BIS pozisyonunu ne ölçüde karşılayacağı — ya da yok sayacağı — tokenlu paranın bu iki vizyonunun aynı rayları gerçekten paylaşabileceğini test edecek.