Merkeziyetsiz Yapay Zeka Tokenları Coştu: VVV Yüzde 14 Yükseldi, SBF Temyizi Kaybetti, Kalshi Kentucky’ye Dava Açtı

Kripto Haberleri

ABD Ticaret Bakanlığı’nın 12 Haziran’da yayımladığı ve Anthropic’i Fable 5 ile Mythos 5’i dünya genelinde devre dışı bırakmaya zorlayan ihracat kontrolü kararı, merkeziyetsiz DeFi (Merkeziyetsiz Finans) ekseninde konumlanan yapay zeka tokenlarında anında bir ralliyi tetikledi. Erişim için token kilitlemeyi (staking) zorunlu kılan gizlilik odaklı Venice (VVV), yaklaşık yüzde 14 değer kazanarak 16,37 dolara tırmandı ve gün içinde 17,66 dolara kadar yükselirken işlem hacmi neredeyse yüzde 200 artışla 130 milyon dolara ulaştı. Tek bir kurucusu bulunmayan, DAO (Merkeziyetsiz Otonom Organizasyon) yapısındaki Morpheus (MOR) ise 300 bin doların altındaki ince likiditeye rağmen yaklaşık yüzde 21 yükselerek 2,28 dolara çıktı. Kurucu Erik Voorhees yasağı bir tür doğrulama olarak nitelendirerek, tek bir talimatla kapatılamayan modelleri öne çıkaran “izinsiz yapay zeka” anlatısını altcoin yatırımcılarının gündemine yeniden taşıdı.

ABD İkinci Daire Temyiz Mahkemesi, FTX’in kurucusu Sam Bankman-Fried’in temyiz başvurusunu reddetti; üç hâkimden oluşan heyet, dolandırıcılık suçlamalarını ve 25 yıllık hapis cezasını oy birliğiyle onadı. New York’ta bir federal jüri, Kasım 2023’te kendisini iki ayrı banka dolandırıcılığı ve FTX’in çöküşüne bağlı beş komplo suçundan mahkûm etmişti; borsa, 2022’deki likidite sıkışıklığının yarattığı banka hücumu öncesinde 26 milyar doların üzerinde değerlenmişti. Mahkeme, Bankman-Fried’in müşteri mevduatlarını kişisel bir hazine gibi kullandığını; bu parayla gayrimenkul, risk sermayesi yatırımları ve siyasi bağışlar finanse ettiğini tespit etti. Suçsuz olduğunu savunan ve başkanlık affı arayan Bankman-Fried, savunmasının merkezine alacaklı tahsilatlarının yüzde 170’e yaklaşmasını koydu.

Üç büyük tahmin piyasası operatörü — Kalshi, Polymarket ve Crypto.com — bir araya gelerek “Adil Piyasalar Koalisyonu” kurdu ve 13 Haziran’da Kentucky’ye dava açtı. Eyaletin ülkede bir ilk olan yüzde 14,25’lik işlem vergisini ayrımcı, anayasaya aykırı ve federal yasa karşısında geçersiz olarak nitelendiren davacılar, geleneksel at yarışı bahislerine uygulanan yüzde 9,75’lik orana dikkat çekerek aradaki neredeyse yüzde 46’lık farkın, eyaletin kayırdığı yerleşik bir sektörü koruduğunu savundu. Federal CFTC denetimindeki bir ABD şirketi olduğunu vurgulayan Kalshi, verginin kullanıcıları denetimsiz ve yasa dışı platformlara iteceği uyarısını yaptı. Kentucky başsavcısının yasayı savunma sözü vermesi, tahmin piyasaları üzerinde giderek genişleyen eyalet-federal hukuk çekişmesini daha da tırmandırdı.

Aynı Anthropic kapatması, Polymarket’te Claude Fable 5’in ABD’li kullanıcılara ne zaman geri geleceğini soran yeni bir sözleşmenin doğmasına yol açtı; sözleşme saatler içinde yaklaşık 400 bin dolarlık hacim çekti. Bir başkanlık teknoloji danışmanının, bir güvenlik açığının (jailbreak) yamalanmasının modeli yeniden çevrimiçi getirebileceğini ima etmesinin ardından yatırımcılar, geri dönüş ihtimalini 15 Haziran’dan önce yüzde 12, 22 Haziran’dan önce yüzde 56 ve 1 Temmuz’dan önce yüzde 75 olarak fiyatladı. Anthropic ise açığın dar kapsamlı ve evrensel olmadığını, ihracat kontrollerinden muaf kalan rakip kamuya açık modellerde de aynı zaafların bulunduğunu belirterek karşı çıktı. Bu tartışma, tahmin piyasalarının düzenleyici ve politik sonuçları artık resmi teyitten saatler önce, neredeyse gerçek zamanlı olarak nasıl fiyatladığını gözler önüne seriyor.

CLARITY Yasası’nın 4 Temmuz’a kadar imzalanarak yürürlüğe girmesine dair umutlar ise sönüyor; deneyimli gözlemciler bu takvimi lojistik açıdan imkânsız olarak nitelendiriyor. Tasarının yasalaşması için iki parti arasında bir etik uzlaşısı, Bankacılık ve Tarım Komiteleri’nin çelişen taslaklarının uzlaştırılması, engelleme manevrasını (filibuster) aşacak 60 Senato oyu ve iki hafta içinde her iki meclisten geçiş gerekiyor. Senato Bankacılık Komitesi tasarıyı 14 Mayıs’ta 15-9 oyla ilerletti; ancak başkan, başkan yardımcısı ve ailelerini belirli dijital varlık işlemlerinden men eden etik hüküm, doğrudan Trump ailesinin büyüyen kripto çıkarlarını hedef aldığı için iki tarafı birbirinden uzakta bırakıyor. Hangi tarih açıklanırsa açıklansın, uygulanabilir ikincil düzenlemelerin 2027’den önce gelmeyeceği değerlendiriliyor.

SpaceX, yeni tanıttığı AI1 veri merkezi uydusunu terawatt ölçeğinde uzay tabanlı yapay zekanın ilk adımı olarak konumlandıran iddialı bir yörünge-hesaplama yol haritası açıkladı. Plan, Tesla’nın Teksas Gigafabrikası’nın on katı büyüklükte, 100 milyon fit kareye yayılacak ve yılda yaklaşık 1 kilovatlık bir milyar yapay zeka çipi üretmeyi hedefleyen “Terafab” adlı bir çip tesisine dayanıyor. Elon Musk, yıllıklandırılmış yörünge-hesaplama hedeflerini 2027 sonunda 1 GW, 2028 ortasında 10 GW, 2029 ortasında 100 GW ve 2030 civarında nihai olarak — mevcut ABD elektrik tüketiminin iki katına denk gelen — 1 TW şeklinde sıraladı. Tek bir AI1 uydusu, 70 metrelik kanat açıklığı ve 1 Tbps bağlantı üzerinden yaklaşık 120 kW sürekli hesaplama gücü sağlıyor.

Tüm bu gelişmeler tek bir eksene işaret ediyor: merkezi kontrol ile izinsiz sistemler arasındaki sınır; yapay zeka, piyasalar ve hukukta aynı anda yeniden fiyatlanıyor. COINOTAG’ın derlediği genel piyasa verileri de temkinli havayı doğruluyor — Korku ve Açgözlülük Endeksi aşırı korku bölgesinde 18 seviyesinde bulunurken, sermaye büyük varlıklarda yoğunlaştıkça Bitcoin baskınlığı yüzde 70,5’te tutunuyor ve toplam kripto piyasa değeri 1,83 trilyon dolara yaklaşıyor. Resmi ihracat kontrolü kararıyla teyit edilen, Ticaret Bakanlığı’nın amiral gemisi bir modeli kapatabilme gücü, tahmin piyasası yatırımcılarının ve merkeziyetsiz yapay zeka tokenlarının şu anda fiyatladığı kuvvetin ta kendisi. Derinleşen bir ayı piyasasında ise sansüre dirençli altyapı, yeteneğinden çok basitçe kapatılamaması üzerinden değer kazanıyor.